The object of research, development or design (in Russian) : Нефть месторождения Каражанбас, тяжелые нефтяные остатки – гудроны ТОО «СП «CaspiBitum», ТОО «Павлодарский нефтехимический завод» и ТОО «Асфальтобетон 1», нефтяные дорожные битумы марок БНД 70/100 и БНД 100/130, каменноугольный и нефтяной кокс, отходы жидких и горюче-смазочных материалов.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Қаражанбас кен орнының мұнайы, мұнайдың ауыр қалдықтары – «СП «Caspi Bitum» ЖШС, «Павлодар мұнай-химия зауыты» ЖШС және «Асфальтбетон 1» ЖШС гудрондары, маркалары БНД 70/100 және БНД 100/130 мұнай жол битумдары, тас көмір және мұнай кокстары, сұйық және жанар-жағармай материалдарының қалдықтары.

Aim of work (in Russian) : разработка многоцелевой технологии получения высокопрочного асфальтобетона, эластомерных битумов, полимер-битумных вяжущих, модифицированных высокоуглеродистыми материалами, бифункциональных катализаторов, также разработка и исследования плазмохимической переработки жидких углеродсодержащих отходов.

Aim of work (in Kazakh) : Жоғары берік асфальтбетон, эластомерлік битум, жоғары көміртекті материалдармен модификацияланған полимер-битум байланыстырғыштар, бифункционалды катализаторлар алудың көп мақсатты технологиясын әзірлеу, сондай-ақ сұйық көміртегі бар қалдықтарды плазмалық-химиялық өңдеуді әзірлеу және зерттеу.

Методы исследования (на русском) : Стандартные методы; элементный анализ; ИК-спектроскопия; рентгенофазовый анализ; синхронный дифференциальный термический анализ; термогравиметрия; сканирующая электронная микроскопия; спектральный анализ; хроматографический анализ.

Методы исследования (на казахском) : Стандартты әдістер; элементтік талдау; ИҚ спектроскопиясы; Рентгендік фазалық талдау; синхронды дифференциалды термиялық талдау; термогравиметрия; сканерлеуші электронды микроскопия; спектрлік талдау; хроматографиялық талдау.

Obtained results and novelty (in Russian) : Разработаны методы получения микро- и нанодиспергированных порошков кокса для модификации асфальтобетона. Механохимическая активация позволила получить микропорошки размером 8-16 мкм, а метод CVD – нанопорошки 14- 30 нм при 1100 °C. На их основе созданы композиционные битумные вяжущие, соответствующие требованиям СТ РК 1373-2013 и СТ РК 2534-2014. Введение порошков повышает прочность и трещиностойкость асфальтобетона; оптимальными признаны смеси с нанопорошками нефтяного кокса и полимером Elvaloy; разработан плазмохимический реактор для переработки углеродсодержащих отходов в горючий газ и твердый остаток. При применении аргона обеспечивается максимальный выход синтез-газа (60,0-70,0 %), коэффициент энергетической эффективности – 1,3-1,5 и значительное снижение токсичности отходящих газов; установлено, что низкотемпературная плазма повышает гидрообессеривающую активность катализаторов CoMo/цеолит, способствует разрыву связей C–S и снижению содержания серы. Оптимальные режимы плазменного гидрокрекинга обеспечивают мягкое воздействие без деградации катализаторов и увеличение выхода светлых дистиллятов. При переработке нефтей Узень и Кумколь содержание серы снижается на 3,5-5,0 %, уменьшается доля смолисто-асфальтеновых веществ и возрастает выход легких углеводородов.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Асфальтбетонды түрлендіру үшін микро- және нанодиспергирленген кокс ұнтақтарын алу әдістері әзірленді. Механикалық химиялық белсенділік көлемі 8-16 мкм микроұнтақтарды алуға мүмкіндік берді, ал CVD әдісі - нанұнтақтар 14-1100 °С кезінде 30 нм. Олардың негізінде ҚР СТ 1373-2013 және ҚР СТ 2534-2014 талаптарына сәйкес келетін композициялық битум тұтқырлары жасалды. Ұнтақтарды енгізу асфальт-бетонның беріктігі мен жарыққа төзімділігін арттырады; мұнай коксы нанопорошкаларымен және Elvaloy полимерімен қоспалар оңтайлы деп танылды; құрамында көміртегі бар қалдықтарды жанғыш газға және қатты қалдыққа қайта өңдеу үшін плазмохимиялық реактор әзірленді. Аргонды қолдану кезінде синтез-газдың барынша шығуы (60,0-70,0 %), энергетикалық тиімділік коэффициенті - 1,3-1,5 және шығатын газдардың уыттылығын едәуір төмендету қамтамасыз етіледі; төмен температуралы плазма СоМо/цеолит катализаторларының гидроқышқылдандыру белсенділігін арттыратыны, C-S байланыстарының үзілуіне және күкірт құрамының төмендеуіне ықпал ететіні анықталды. Плазмалық гидрокрекингтің оңтайлы режимдері катализаторлардың тозуынсыз жұмсақ әсерді және ашық дистилляттардың шығуын ұлғайтуды қамтамасыз етеді. Өзен және Құмкөл мұнайларын қайта өңдеу кезінде күкірт құрамы 3,5-5,0 % -ға төмендейді, шайырлы-асфальтті заттардың үлесі азаяды және жеңіл көмірсутектердің шығымы артады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Разработанные способы позволит устранить проблему низкого качества битума и повысить качество дорожных покрытий. Вновь организованные предприятия по плазмохимической переработке углеродсодержащих отходов должны создать десятки новых рабочих мест для высококвалифицированных рабочих и инженеров, с заработной платой выше среднего уровня в стране. Снижение негативного воздействия утилизируемых жидких углеродсодержащих отходов должно привести в средне- и долгосрочной перспективе к снижению выбросов парниковых газов, заболеваемости населения и уменьшению нагрузки на систему здравоохранения страны.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Әзірленген әдістер битумның сапасыздығы проблемасын жоюға және жол жабындарының сапасын арттыруға мүмкіндік береді. Құрамында көміртегі бар қалдықтарды плазмохимиялық өңдеу бойынша жаңадан ұйымдастырылған кәсіпорындар елдегі орташа деңгейден жоғары жалақысы бар жоғары білікті жұмысшылар мен инженерлер үшін ондаған жаңа жұмыс орындарын құруы керек. Құрамында көміртегі бар сұйық қалдықтардың теріс әсерінің төмендеуі орта және ұзақ мерзімді кезеңде жылыжай газдар шығарындыларының төмендеуіне, халықтың аурушаңдығына және елдің денсаулық сақтау жүйесіне жүктеменің азаюына алып келуі тиіс.

Level of implementation (in Russian) : Результаты исследования не внедрены.

Level of implementation (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері өндіріске енгізілмеген.

Efficiency (in Russian) : Получение композиционных образцов, наполненных фракциями высокоуглеродистого материала в составе модифицированных асфальтобетонных смесей, обладают комплексом прочностных и упруго-деформационных характеристик и могут использоваться при получении широкого спектра полимер-битумных материалов международного качества. Продукты инновационной программы позволят на долговременной основе обеспечить высокое качество и широкого спектра наполненных полимерных и битумных материалов. Использование высокоуглеродистых материалов позволит существенно снизить экологическую нагрузку на регион и значительно повысить рентабельность программы при разработке технологии получения соответствующих по качеству своим международным аналогам - стандартов для битумных вяжущих.

Efficiency (in Kazakh) : Модификацияланған асфальтбетон қоспаларының құрамында жоғары көміртекті материал фракцияларымен толтырылған композициялық үлгілерді алу беріктік және серпімді-деформациялық сипаттамалар кешеніне ие және халықаралық сападағы полимер-битум материалдарының кең спектрін алу кезінде пайдаланылуы мүмкін. Инновациялық бағдарламаның өнімдері ұзақ мерзімді негізде жоғары сапалы және толтырылған полимерлі және битумды материалдардың кең спектрін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Жоғары көміртекті материалдарды пайдалану аймаққа экологиялық жүктемені едәуір төмендетуге және сапасына сәйкес халықаралық аналогтарды - битумды байланыстырғыштарға арналған стандарттарды алу технологиясын әзірлеу кезінде Бағдарламаның тиімділігін едәуір арттыруға мүмкіндік береді.

Field of application (in Russian) : нефтедобывающие и нефтеперерабатывающие предприятия, организации дорожно-строительной отрасли, научно-исследовательские организации.

Field of application (in Kazakh) : мұнай өндіру және мұнай өңдеу кәсіпорындары, жол-құрылыс саласының ұйымдары, ғылыми-зерттеу ұйымдары.