The object of research, development or design (in Russian) : Культурный комплекс кимаков Казахского Алтая

The object of research, development or design (in Kazakh) : Қазақ Алтайы қимақтарының мәдени кешені

Aim of work (in Russian) : Всестороннее изучение, анализ и фиксация археологических находок и исторических данных с акцентом на детальной хроно-культурной характеристике наиболее значимых комплексов средневекового периода Казахского Алтая. Главной целью работы является формирование первичной базы данных, включающей сведения о местоположении как уже известных, так и недавно выявленных памятников, относящихся к эпохе средневековья, что позволит восполнить пробелы в изучении истории Казахстана.

Aim of work (in Kazakh) : Қазақ Алтайының ортағасырлық кезеңіне тән негізгі археологиялық нысандардың жан-жақты хроно-мәдени сипаттамасына ерекше көңіл бөле отырып, археологиялық материалдар мен тарихи деректерді терең зерттеу, талдау және жүйелеу. Зерттеудің басты мақсаты — Қазақстанның ерте ортағасыр тарихындағы аз зерттелген кезеңдерді айқындау үшін бұрыннан белгілі және жаңадан анықталған ескерткіштердің орналасуын қамтитын бастапқы деректер базасын қалыптастыру.

Методы исследования (на русском) : В процессе выполнения проекта используются традиционные археологические методы исследования. Среди них – картографирование перспективных комплексов для точного определения местоположения объектов, подробный анализ планировочной структуры с целью выявления пространственных и динамических особенностей, а также описание надмогильных и внутримогильных конструкций, что способствует реконструкции обрядовых и культурных традиций. Метод аналогий применяется при сопоставлении схожих комплексов, что позволяет сопоставлять изучаемые материалы с аналогичными находками из иных культурных слоёв или регионов и глубже понимать их функцию и значение. Особое место занимает использование геоинформационных технологий, которые обеспечивают наглядную визуализацию, систематизацию и более точную классификацию археологических данных, способствуя выявлению закономерностей их распределения и взаимосвязей.

Методы исследования (на казахском) : Жоба аясында археологиялық зерттеу әдістері кеңінен қолданылады. Олардың қатарына нысандардың нақты орналасуын анықтау үшін кешендердің жоспарын жасау, олардың кеңістіктік және динамикалық құрылымын жан-жақты талдау, сондай-ақ діни-ғұрыптық және мәдени дәстүрлерді зерттеу мақсатында қабір үсті мен ішкі құрылыстарды сипаттау жатады. Ұқсас кешендерге қатысты аналогия әдісі пайдаланылып, материалдарды басқа мәдени қабаттар мен аймақтардағы ұқсас табылымдармен салыстыруға мүмкіндік береді, бұл олардың мазмұнын тереңірек түсінуге жағдай жасайды. Геоақпараттық технологиялар деректерді визуализациялау мен талдау барысында маңызды рөл атқарып, археологиялық материалдарды неғұрлым дәл жүйелеуге және олардың өзара байланыстары мен заңдылықтарын анықтауға мүмкіндік береді.

Obtained results and novelty (in Russian) : В результате проведённых исследований были собраны ценные археологические сведения, относящиеся к средневековому этапу истории Казахского Алтая. Удалось зафиксировать данные о древних сообществах, оставивших после себя погребально-поминальные комплексы указанного периода. Были составлены карты и планы обнаруженных объектов, проведён комплексный анализ их планировочной структуры и сопутствующего инвентаря, что позволило глубже осмыслить особенности обрядовой практики и культурных традиций исследуемого региона.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Зерттеу нәтижесінде Қазақ Алтайының ортағасырлық дәуіріне тән құнды археологиялық материалдар алынды. Ортағасырлық жерлеу және ғұрыптық ескерткіштерді қалдырған көне қауымдастықтар жөнінде маңызды мәліметтер жиналды. Белгіленген нысандардың жоспарлары әзірленіп, олардың құрылымдық ерекшеліктері мен заттай кешеніне кешенді талдау жүргізілді. Бұл деректер өңірдегі ритуалдық дәстүрлердің сипатын тереңірек түсінуге және олардың мәдени мәнін айқындауға мүмкіндік берді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Были проведены исследования, направленные на всестороннее изучение инженерных решений и экономических факторов, характерных для средневековых сообществ. В ходе работы выполнен детальный обзор строительных технологий, типов конструкций и используемых материалов, применявшихся в рассматриваемый период. Полученные результаты представляют собой важный источник сведений о влиянии экономических условий на организацию, функционирование и развитие средневековых обществ, что существенно углубляет понимание закономерностей исторического развития данного времени.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Ортағасырлық қауымдастықтардың инженерлік шешімдері мен экономикалық факторларының сан қырын зерделеуге бағытталған зерттеу жұмыстары жүргізілді. Зерттеу барысында сол дәуірге тән құрылыс технологиялары, архитектуралық құрылымдар мен пайдаланылған материалдарға жан-жақты талдау жасалды. Жиналған деректер экономикалық жағдайлардың ортағасырлық қоғамдарды ұйымдастыру мен олардың дамуына тигізген ықпалын айқындауға мүмкіндік беріп, тарихи үдерістерді тереңірек түсіндіруге жол ашты.

Level of implementation (in Russian) : Проект был успешно реализован на всех этапах, что обеспечило высокий уровень выполнения поставленных задач. Применение ГИС-технологий и использование междисциплинарных методов существенно повысили эффективность полевых работ и аналитических исследований. Важным фактором успешной реализации стало плодотворное взаимодействие с местным сообществом, способствовавшее укреплению научного потенциала и приумножению культурной значимости проекта.

Level of implementation (in Kazakh) : Жоба барлық кезеңдерде табысты жүзеге асырылып, жоғары ғылыми нәтижелерге қол жеткізілді. ГИС-технологияларын пайдалану мен пәнаралық әдістерді үйлестіру қазба жұмыстарының сапасын және археологиялық материалдарды талдаудың дәлдігін айтарлықтай арттырды. Жергілікті қауымдастықпен орнатылған өзара тиімді серіктестік жобаның табысты орындалуына ықпал етіп, оның ғылыми және мәдени маңызын арттыруға берік негіз қалады.

Efficiency (in Russian) : Проект был выполнен на высоком научно-организационном уровне, что обеспечило достижение всех намеченных целей и задач. Применение современных исследовательских методов способствовало оптимизации полевых процессов и существенно повысило точность, достоверность и качество полученных материалов.

Efficiency (in Kazakh) : Жоба жоғары ғылыми деңгейде жүзеге асырылып, белгіленген барлық мақсаттар мен міндеттер толық орындалды. Зерттеудің заманауи әдістерін қолдану далалық зерттеу үдерісін оңтайландырып, алынған мәліметтердің дәлдігі мен сапасын едәуір арттырды.

Field of application (in Russian) : Полученные результаты исследования могут стать важным вкладом в развитие туристического кластера страны, совершенствование музейно-экспозиционной деятельности и углубление представлений о средневековой истории Казахстана. Кроме того, они могут быть использованы при разработке образовательных программ для школ и университетов, а также послужить научной основой для дальнейших прикладных и культурных инициатив.

Field of application (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері елдің туристік әлеуетін арттыруға, мұражай және көрме қызметін жетілдіруге, сондай-ақ Қазақстанның ортағасырлық тарихын тереңірек тануға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, алынған мәліметтер мектептер мен жоғары оқу орындарына арналған білім беру бағдарламаларын әзірлеуде қолданылып, басқа да ғылыми және мәдени бастамаларды жүзеге асыруға негіз бола алады.