The object of research, development or design (in Russian) : Технический и рафинированный селен, конструкции вакуум-дистилляционного и вспомогательного оборудования для грануляции и измельчения.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Техникалық және тазартылған селен, вакуумды айдау конструкциялары, түйіршіктеу және ұнтақтау үшін қосалқы жабдықтар.

Aim of work (in Russian) : Усовершенствование конструкции вакуум-дистилляционного оборудования, используемого в промышленном производстве рафинированного селена на ТОО «Казахмыс Прогресс» в г. Балхаш, с получением продукта высокой товарной готовности (в виде гранул заданного размера, порошкообразной форме и в виде кристаллического диоксида селена).

Aim of work (in Kazakh) : Балқаш қаласындағы «Қазақмыс Прогресс» ЖШС-дегі тазартылған селеннің өнеркәсіптік өндірісінде қолданылатын вакуумды айдау жабдығының конструкциясын жетілдіру, сонын нәтижесінде жоғары тауарлық дайындығы бар өнім (берілген көлемдегі түйіршіктер түрінде, ұнтақ түрінде және кристалды селен диоксиді түрінде) алу.

Методы исследования (на русском) : Методология проведения работы основана на всестороннем изучении влияния всех факторов на протекание процессов в металлических системах при пониженном давлении и в строгом соответствии с действующими в РК нормативными документами.

Методы исследования (на казахском) : Жұмыстың әдістемесі төмендетілген қысымдағы металл жүйелеріндегі үрдістердің жүруіне барлық факторлардың әсерін жан-жақты зерттеуге және ҚР қолданыстағы нормативтік құжаттарға қатаң сәйкестікте негізделген.

Obtained results and novelty (in Russian) : Разработано новое техническое решение для оптимизации единственного в Республике Казахстан производства рафинированного селена на территории Балхашского цинкового завода за счёт увеличения производительности оборудования и получения дополнительных видов товарной продукции высокого качества в соответствии с требованиями ГОСТ 10298-2018. Разработано оборудование и реализован процесс грануляции жидкого селена в воду. Разработан способ получения порошкообразного селена.с применением шаровой мельницы и определены технологические параметры процесса. Разработан способ окисления элементного селена с последующим получением кристаллического диоксида селена. Определены условия получения кристаллического диоксида селена при использовании в качестве оксиданта кислород воздуха и чистый кислород. Предложены и исследованы две схемы получения кристаллического SeO2 с прямой конденсацией кристаллического диоксида селена из газовой фазы и с «мокрым» улавливанием диоксида селена поглотителем с последующим его выделением в кристаллической форме.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Қазақстан Республикасындағы жалғыз тазартылған селен өндіретін кәсіпорын Балқаш мырыш зауытында жабдықтың өнімділігін арттыру және ГОСТ 10298-2018 талаптарына сәйкес өосымша жоғары сапалы тауарлық өнім шығару арқылы оңтайландыру үшін жаңа техникалық шешім әзірленді. Жабдық әзірленіп, сұйық селенді суға түйіршіктеу үрдісі жүзеге асырылады. Шарлы диірмен арқылы ұнтақ тәрізді селен алу әдісі әзірленді және технологиялық параметрлер анықталды. Селеннің кристалды диоксидін кейіннен алу арқылы элементарлы селенді тотықтыру әдісі әзірленді. Тотықтырғыш ретінде атмосфералық оттегі мен таза оттегін пайдаланып кристалды селен диоксидін алу шарттары анықталды. Газ фазасынан кристалды селен диоксидін тікелей конденсациялау арқылы және селен диоксидін абсорбермен «дымқыл» ұстап, кейіннен оны кристалдық күйде бөліп алу арқылы кристалды SeO2 алудың екі сұлбасы зерттеліп, ұсынылды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Результаты, полученные в рамках выполнения данной работы, ориентированы на конкретного потребителя в лице ТОО «Казахмыс Прогресс». Разработанная система инерционной очистки паровой фазы при вакуумной дистилляции технического селена успешно апробирована и используется на производственной площадке ТОО «Казахмыс Прогресс» в технологическом цикле получения рафинированного селена. Разработанное техническое решение по получению рафинированного селена в гранулированной и порошкообразных формах находится на стадии рассмотрения для реализации в промышленном масштабе. Результаты оценки технико-экономической эффективности внедрения разработанной технологии сведены к тому, что применение на практике в промышленных условиях на ТОО «Казахмыс Прогресс» метода инерционной очистки паровой фазы от капельной взвеси и примесных элементов позволило почти в 3 раза повысить производительность технологического оборудования, что в свою очередь увеличило объём производимого рафинированного селена и вывело производство на заявленную мощность в 150 тонн в год по перерабатываемому сырью.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Осы жұмысты орындау шеңберінде алынған нәтижелер "Қазақмыс Прогресс" ЖШС тұлғасында нақты тұтынушыға бағытталған. Техникалық селенді вакуумдық айдау кезінде бу фазасын инерциялық тазартудың әзірленген жүйесі сәтті сыналды және "Қазақмыс Прогресс" ЖШС өндірістік алаңында тазартылған селенді алудың технологиялық циклінде пайдаланылады. Тазартылған селенді түйіршікті және ұнтақ түрінде алу бойынша әзірленген техникалық шешім өнеркәсіптік ауқымда іске асыру үшін қарау сатысында тұр. Әзірленген технологияны енгізудің техникалық-экономикалық тиімділігін бағалау нәтижелері "Қазақмыс Прогресс" ЖШС-де өнеркәсіптік жағдайларда бу фазасын тамшылатып суспензиядан және қоспа элементтерден инерциялық тазарту әдісін қолдану технологиялық жабдықтың өнімділігін 3 есеге жуық арттыруға мүмкіндік бергеніне, бұл өз кезегінде өндірілетін тазартылған селен көлемін ұлғайтып, өндірісті технологиялық жабдыққа шығаруға мүмкіндік бергеніне дейін азайтылды. қайта өңделетін шикізат бойынша жылына мәлімделген қуаттылығы 150 тонна.

Level of implementation (in Russian) : на ТОО «Казахмыс Прогресс» реализован способ инерционной очистки паровой фазы в промышленном масштабе, позволивший увеличить производительность вакуумного оборудования, что в свою очередь принесло экономическую эффективность в целом.

Level of implementation (in Kazakh) : «Қазақмыс Прогресс» ЖШС өнеркәсіптік масштабта бу фазасын инерциялық тазарту әдісін енгізді, бұл вакуумдық жабдықтың өнімділігін арттырды, ол өз кезегінде жалпы экономикалық тиімділікке әкелді.

Efficiency (in Russian) : Прогнозные предположения о дальнейшем использовании работы направлены на использование разработанных технических решений на предприятии ТОО «Казахмыс Прогресс» в г. Балхаш, часть которых уже внедрена в технологические процессы.

Efficiency (in Kazakh) : Жұмысты болашақта пайдалану болжамы әзірленген техникалық шешімдерді Балқаш қаласындағы «Қазақмыс Прогресс» ЖШС кәсіпорынында пйдалануға бағытталған, олардың бір бөлігі технологиялық үрдістерге енгізілген.

Field of application (in Russian) : Металлургия редких металлов.

Field of application (in Kazakh) : Түсті металдар металлургиясы.