The object of research, development or design (in Russian) : казахские типы и породы лошадей; генетические маркеры, связанные с молочной продуктивностью.

The object of research, development or design (in Kazakh) : қазақ жылқыларының түрлері мен тұқымдары; сүт өнімділігімен байланысты генетикалық маркерлер.

Aim of work (in Russian) : Разработка новых методов и совершенствование существующих приемов управления генетическими ресурсами лошадей и эффективных технологий производства продукции коневодства.

Aim of work (in Kazakh) : Жылқылардың генетикалық ресурстарын басқарудың жаңа әдістерін әзірлеу және қолданыстағы әдістерін және жылқы шаруашылығы өнімдерін өндірудің тиімді технологияларын жетілдіру.

Методы исследования (на русском) : оценка фенотипа лошадей, оценка генотипа лошадей, определение качественного состава кобыльего молока, статистический анализ, фенотипическая оценка казахских лошадей по закономерностям роста и развития.

Методы исследования (на казахском) : жылқылардың фенотипін бағалау, жылқылардың генотипін бағалау, биенің сүтінің сапалық құрамын анықтау, статистикалық талдау, қазақ жылқыларының өсу және даму заңдылықтары бойынша фенотиптік бағалау.

Obtained results and novelty (in Russian) : выявлено, что в Казахстане нет строгой и прозрачной системы контроля качества и учета племенных лошадей, что не позволяет эффективно проводить контроль его качества; выполнено концептуальное проектирование базы данных для учета племенных лошадей табунного направления; проведён отбор биологического материала лошадей (волосяные луковицы и молоко); выделено ДНК для генотипирования и создания генетического банка; проведено генотипирование дойных кобыл по не менее 80K SNP; продолжается формирование селекционных групп лошадей продуктивного направления по результатам бонитировки в 11 хозяйствах; продолжается изучение роста и развития приплода, полученного от заказного спаривания; определены селекционно-генетических параметров линейных признаков экстерьера кобыл с изучением молочной продуктивности, и определением желательных параметров экстерьера лошадей; проведен второй год фенотипической оценки лошадей по закономерностям роста и развития молодняка до 30-месячного возраста; проведена оценка молочной продуктивности кобыл по валовому удою молока и его качественному составу.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Қазақстанда асыл тұқымды жылқылардың сапасын бақылау мен есепке алудың қатаң және ашық жүйесі жоқ екені анықталды, бұл олардың сапасын тиімді бақылауға мүмкіндік бермейді; табындық бағыттағы асыл тұқымды жылқыларды есепке алу үшін деректер базасының тұжырымдамалық жобасы әзірленді; жылқылардан биологиялық материал (қыл фолликулалары мен сүт) іріктелді; генотиптеу және генетикалық банк құру үшін ДНҚ бөлініп алынды; сауын биелер кемінде 80 мың SNP бойынша генотиптелді; 11 шаруашылықта бонитировка нәтижелері бойынша өнімді бағыттағы жылқылардың селекциялық топтарын қалыптастыру жалғасуда; таңдамалы шағылыстырудан алынған төлдің өсуі мен дамуын зерттеу жүргізілуде; сауын биелердің сүт өнімділігін зерттей отырып, экстерьердің сызықтық белгілерінің селекциялық-генетикалық параметрлері анықталды және жылқылар экстерьерінің оңтайлы параметрлері белгіленді; төлдердің 30 айлық жасқа дейінгі өсу және даму заңдылықтары бойынша жылқылардың фенотиптік бағалауының екінші жылы жүргізілді; биелердің сүт өнімділігі жалпы сүт өнімі және оның сапалық құрамы бойынша бағаланды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Обеспечение сферы сельского хозяйства чистопородными животными как в количественном, так и в качественном плане. Повышение генетического потенциала животных, прогнозирование их племенной ценности, сохранение и совершенствование генетических ресурсов казахских пород лошадей.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Ауыл шаруашылығы саласын сандық жағынан да, сапалық жағынан да таза тұқымды жануарлармен қамтамасыз ету. Жануарлардың генетикалық әлеуетін арттыру, олардың асыл тұқымдық құндылығын болжау, қазақ жылқы тұқымдарының генетикалық ресурстарын сақтау және жетілдіру.

Level of implementation (in Russian) : не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : енгізілмеген

Efficiency (in Russian) : Программа будет способствовать повышению конкурентоспособности отечественной животноводческой продукции, а также созданию развитого экспортного потенциала, позволяющего в перспективе занять устойчивые позиции на мировом аграрном рынке. Реализация Программы будет способствовать обеспечению продовольственной безопасности Республики Казахстан и оказания значительного экономического эффекта за счет повышения генетического потенциала в коневодстве. Результаты научных исследований позволят повысить объемы производства продукции продуктивного коневодства, что окажет значительный социальный эффект. Реализация проекта позволит организовать закуп сырого кобыльего молока у населения, что даст возможность дополнительно расширения бизнеса, вовлечения сельского населения в производство, получение населением дополнительной прибыли, что благоприятно скажется на социальной и экономической деятельности региона.

Efficiency (in Kazakh) : Бағдарлама отандық мал шаруашылығы өнімдерінің бәсекеге қабілеттілігін арттыруға, сондай-ақ дамыған экспорттық әлеуетті құруға көмектеседі, бұл бізге болашақта әлемдік ауыл шаруашылығы нарығында тұрақты позицияны алуға мүмкіндік береді. Бағдарламаны іске асыру Қазақстан Республикасының азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және жылқы шаруашылығындағы генетикалық әлеуетті арттыру арқылы елеулі экономикалық нәтиже беруге көмектеседі. Ғылыми зерттеулердің нәтижелері өнімді жылқы шаруашылығының өнім көлемін ұлғайтады, бұл айтарлықтай әлеуметтік нәтиже береді. Жобаны жүзеге асыру халықтан шикі бие сүтін сатып алуды ұйымдастыруға мүмкіндік береді, бұл бизнесті одан әрі кеңейтуге, ауыл халқын өндіріске тартуға және халыққа қосымша пайда алуға мүмкіндік береді, бұл аймақтың әлеуметтік-экономикалық қызметіне игі әсер етеді.

Field of application (in Russian) : коневодство, молекулярная генетика, биотехнология.

Field of application (in Kazakh) : жылқы шаруашылығы, молекулярлық генетика, биотехнология.