The object of research, development or design (in Russian) : Объект исследования: каталитическое гидрирование углекислого газа в синтетический природный газ (SNG).

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысаны: көмірқышқыл газын синтетикалық табиғи газға (SNG) катализдік гидрлеу.

Aim of work (in Russian) : Цель проекта – разработка основ синтеза высокоактивных и термостойких катализаторов для селективной утилизации парниковых газов (углекислого газа) в ценный синтетический природный газ (SNG).

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты - парниктік газдарды (көміртегі диоксиді) бағалы синтетикалық табиғи газға (SNG) селективті түрде кәдеге жарату үшін белсенділігі жоғары және термотұрақты катализаторларды синтездеу негіздерін әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : Методы исследования - рентгенофазовый анализ, сканирующая электронная микроскопия, хроматографический анализ.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеу әдістері - рентгенофазалық талдау, сканерлеуші электронды микроскоп, хроматографиялық талдау.

Obtained results and novelty (in Russian) : При синтезе ценного синтетического природного газа исследована каталитическая активность катализаторов на основе Ni, Co и Zr при варьировании параметров реакции. В процессе каталитического гидрирования углекислого газа были испытаны Ni-Co-Zr катализаторы с различным соотношением элементов. Наибольшую активность показал катализатор 45%Ni-5%Co-ZrO₂. Элементный и фазовый состав, микроструктура и морфология катализаторов были исследованы физико-химическими методами. Научная новизна работы заключается в разработке новых методов получения наноразмерных катализаторов, обладающих высокой активностью, селективностью и термостойкостью.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Бағалы синтетикалық табиғи газды синтездеу кезінде реакция параметрлерін өзгерте отырып, Ni, Co және Zr негізіндегі катализаторлардың каталитикалық белсенділігі зерттелді. Көмірқышқыл газын катализдік гидрлеу процесінде элементтердің әртүрлі қатынасында дайындалған Ni-Co-Zr катализаторлары сынақтан өткізілді. Ең жоғары белсенділікті 45%Ni-5%Co-ZrO₂ катализаторы көрсетті. Катализаторлардың элементтік және фазалық құрамы, микроқұрылымы мен морфологиясы физика-химиялық әдістермен зерттелді. Зерттеу жұмысының ғылыми жаңалығы - жоғары белсенділікке, селективтілікке және термотұрақтылыққа ие наноөлшемді катализаторларды алу әдістерін әзірлеу болып табылады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Были синтезированы Ni-Co-ZrO₂ катализаторы различного состава, исследованы их фазовый состав и каталитическая активность. По результатам РФА в катализаторах выявлены фазы t-ZrO₂, Ni, CoO и NiO. При этом установлено, что синергетический эффект между Ni и Co повышает активность в реакции метанирования CO₂. В экспериментах, проведённых при температуре 200-400 °C и соотношении H₂:CO₂ = 4:1, катализатор 45%Ni-5%Co-ZrO₂ показал наилучшие результаты: конверсия CO₂ составила 93,6%, а селективность по CH₄ - 97%. При 300 °C и объемной скорости 24 000 ч⁻¹ катализатор сохранял стабильность в течение 27 часов. Анализ SEM подтвердил его однородную мелкодисперсную структуру. Полученные результаты показали, что катализаторы Ni-Co-ZrO₂ обладают высокой активностью и стабильностью.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Әртүрлі құрамды Ni-Co-ZrO₂ катализаторлары синтезделіп, олардың фазалық құрамы мен каталитикалық белсенділігі зерттелді. РФА нәтижелері бойынша катализаторларда t-ZrO₂, Ni, CoO және NiO фазалары анықталды. Ni және Co арасындағы синергетикалық әсердің CO₂ метанизациясында белсенділікті арттыратыны дәлелденді. 200-400 °C температурада және H₂:CO₂ = 4:1 қатынасында жүргізілген тәжірибелерде 45%Ni-5%Co-ZrO₂ катализаторы ең жоғары нәтиже көрсетіп, CO₂ конверсиясы 93,6%, CH₄ селективтілігі 97% болды. Ол 300 °C-та және 24 000 сағ⁻¹ көлемдік жылдамдықта 27 сағат бойы тұрақтылық танытты. SEM талдаулары оның біртекті ұсақ құрылымын растады. Алынған нәтижелер Ni-Co-ZrO₂ катализаторларының жоғары белсенді және тұрақты екенін көрсетті.

Level of implementation (in Russian) : Не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : Енгізілмеген

Efficiency (in Russian) : Разработаны и синтезированы новые катализаторы, обеспечивающие высокоселективное и эффективное каталитическое гидрирование углекислого газа в синтетический природный газ (SNG).

Efficiency (in Kazakh) : Көмірқышқыл газын синтетикалық табиғи газға (SNG) жоғары селективті әрі тиімді катализдік гидрлеуді қамтамасыз ететін жаңа катализаторлар дайындалады әрі синтезделді.

Field of application (in Russian) : Газопереработка, экология

Field of application (in Kazakh) : Газ өңдеу, экология