The object of research, development or design (in Russian) : языковое сознание казахстанцев

The object of research, development or design (in Kazakh) : қазақстандықтардың тілдік санасы

Aim of work (in Russian) : Цель проекта заключается в выявлении, комплексном анализе и обосновании ценностных смыслов и установок в сознании казахстанцев с применением социо-психолингвистического и когнитивно-дискурсивного подходов.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты – қазақстандықтардың санасындағы құндылықдың мәндері мен дереккөздерін анықтау, кешенді талдау жасау және негіздеу.

Методы исследования (на русском) : На данном этапе исследования были использованы следующие методы: методы синтеза и анализа, в рамках которых осуществлена классификация источников по теории в области дискурсологии, социо-этно-психолингвистики, методологии и практики анализа текстов СМИ, систематизация и обобщение теоретико-методологической основы исследования, разработка последовательного алгоритма исследовательских шагов, подготовка анкет, вопросов для интервью, экспериментальных вопросов, а также определение параметров для выбора числа участников и других деталей.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеудің осы кезеңінде келесі әдістер қолданылды: синтездеу және талдау әдістері, оның шеңберінде дискурсология, әлеуметтік-этно-психолингвистика, БАҚ мәтіндерін талдаудың әдіснамасы мен практикасы саласындағы теория бойынша дереккөздерді жіктеу, зерттеудің теориялық-әдіснамалық негізін жүйелеу және жалпылау, зерттеу қадамдарының дәйекті алгоритмін әзірлеу, сауалнамалар, сұхбат сұрақтарын дайындау, эксперименттік сұрақтар, сондай-ақ қатысушылар санын және басқа мәліметтерді таңдау параметрлерін анықтау.

Obtained results and novelty (in Russian) : Результаты за 2025 г. Выявлены способы фиксации ценностей в языковом сознании представителей разных этносов, проживающих в Казахстане, для чего проведено социолингвистическое анкетирование, опрос и интервьюирование; эмпирическое изучение ценностных ориентиров представителей старшего поколения и современной молодежи. С этой целью проведен ряд ассоциативных экспериментов, результаты которых показали соотношение объективных и субъективных оценок, формируемых и функционирующих в сознании представителей разных этносов (с учетом возрастных особенностей); проведены социо-и-психолингвистические эксперименты по апробированным и адаптированным к условиям Казахстана методикам; выявлены способы фиксации ценностей в коммуникативной практике (на материале разных дискурсов – политического, экономического, образовательного). Дискурсивный анализ текстов казахстанских СМИ выявил систему ценностных приоритетов, транслируемых в медиадискурсе. По результатам проведенной работы за 2025 г. опубликованы 5 (пять) статей в отечественных изданиях, рекомендованных КОКСНВО МНВО РК, 3 (три) статьи в рецензируемых научных изданиях, индексируемых в Social Science Citation Index, Arts and Humanities Citation Index имеющем процентиль по CiteScore в базе Scopus более 50; 2 статьи в материалах международных конференций, по теме проекта защищены 2 дипломные работы и 1(одна) PhD диссертации

Obtained results and novelty (in Kazakh) : 2025 жылғы нәтижелер: Қазақстанда тұратын әртүрлі этностар өкілдерінің тілдік санасында құндылықтарды бекіту тәсілдері анықталды, ол үшін әлеуметтік лингвистикалық сауалнама және сұхбат жүргізілді; аға буын және қазіргі жастар өкілдерінің құндылық бағдарларын эмпирикалық зерттеу. Осы мақсатта бірқатар ассоциативті эксперименттер жүргізілді, олардың нәтижелері әртүрлі этностар өкілдерінің санасында қалыптасатын және жұмыс істейтін объективті және субъективті бағалаулардың арақатынасын көрсетті (жас ерекшеліктерін ескере отырып); Қазақстан жағдайларына бейімделген әдістемелер бойынша әлеуметтік-психолингвистикалық эксперименттер жүргізілді; коммуникативтік практикада құндылықтарды бекіту тәсілдері анықталды (әртүрлі дискурстар негізінде-саяси, экономикалық, білім беру). Қазақстандық БАҚ мәтіндерін дискурсивті талдау медиа дискурста көрсетілетін құндылық басымдықтар жүйесін анықтады. 2025 ж. жүргізілген жұмыстың нәтижелері бойынша ҚР ҒЖБМ ЖБССҚЕК ұсынған отандық басылымдарда 5 (бес) мақала, Scopus базасында citescore бойынша 50-ден астам процентилі бар Social Science Citation Index, Arts and Humanities Citation Index индекстелетін рецензияланатын ғылыми басылымдарда 3 (үш) мақала; халықаралық конференциялар материалдарында 2 мақала жарияланды, жоба тақырыбы бойынша 2 дипломдық жұмыс және 1(бір) PhD диссертация қорғалды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : нет

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : жоқ

Level of implementation (in Russian) : Полученные результаты внесут вклад в формирование государственной политики в области межнациональных, межконфессиональных отношений казахстанцев, социально-культурного, духовно-нравственного воспитания молодежи. Проект выполняется в рамках ключевых задач, отраженных в государственных программах РК (Послание Главы государства К.К. Токаева народу Казахстана «Справедливое государство. Единая нация. Благополучное общество», Послание Главы государства Касым-Жомарта Токаева народу Казахстана «Экономический курс Справедливого Казахстана», концепция «Адал азамат», Выступление Главы государства К.К. Токаева на XXXII сессии Ассамблеи народа Казахстана «Справедливый Казахстан: единство, стабильность, развитие» и др.).

Level of implementation (in Kazakh) : Алынған нәтижелер қазақстандықтардың ұлтаралық, конфессияаралық қатынастары, жастарды әлеуметтік-мәдени, рухани-адамгершілік тәрбиелеу саласындағы мемлекеттік саясатты қалыптастыруға үлес қосады. Жоба ҚР Мемлекеттік бағдарламаларында көрсетілген негізгі міндеттер шеңберінде орындалады (Мемлекет басшысы Қ.К. Тоқаевтың Қазақстан халқына "Әділ мемлекет. Біртұтас ұлт. Берекелі қоғам" жолдауы, "Әділ Қазақстанның экономикалық бағыты" атты жолдауы, "Адал азамат" тұжырымдамасы, Мемлекет басшысы Қ. К. Тоқаевтың Қазақстан халқы ассамблеясының ХХХІІ сессиясында "Әділ Қазақстан: бірлік, тұрақтылық, даму" баяндамасы және т.б.).

Efficiency (in Russian) : Результаты вносят вклад в сохранение национально-культурной идентичности казахстанцев в условиях международной конкуренции и неопределенности, в разработку проблематики ценностноориентированной языковой картины мира и создание комплексного подхода к исследованию категории ценности. Это важно и при формировании законодательных механизмов, направленных на соблюдение казахстанских национальных интересов в международной коммуникации.

Efficiency (in Kazakh) : Нәтижелер халықаралық бәсекелестік пен белгісіздік жағдайында қазақстандықтардың ұлттық-мәдени бірегейлігін сақтауға, әлемнің құндылыққа бағдарланған тілдік бейнесінің проблематикасын әзірлеуге және құндылық категориясын зерттеуге кешенді көзқарас қалыптастыруға үлес қосады. Бұл халықаралық коммуникациядағы қазақстандық ұлттық мүдделерді сақтауға бағытталған заңнамалық тетіктерді қалыптастыру кезінде де маңызды.

Field of application (in Russian) : Области науки: гуманитарные науки, социолингвистика, психолингвистика, дискурсология Образовательные и научно-исследовательские организации, органы государственной власти и управления разного уровня, центры по изучению общественного мнения и НПО, журналисты СМИ, эксперты по вопросам связи с общественностью.

Field of application (in Kazakh) : Ғылым саласы: гуманитарлық ғылымдар, әлеуметтік лингвистика, психолингвистика, дискурсология Білім беру және ғылыми-зерттеу ұйымдары, әртүрлі деңгейдегі мемлекеттік билік және басқару органдары, қоғамдық пікірді зерттеу орталықтары мен ҮЕҰ, БАҚ журналистері, қоғаммен байланыс мәселелері жөніндегі сарапшылар