The object of research, development or design (in Russian) : углеродные наностены

The object of research, development or design (in Kazakh) : көміртекті наноқабырғалар

Aim of work (in Russian) : Целью проекта является синтез УНС, комплексное исследование их свойств и разработка методологий и протоколов для создания био-, фото- и газочувствительных сенсоров на основе УНС.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты – көміртекті наноқабырғаларды (КНҚ) синтездеу, олардың қасиеттерін кешенді зерттеу және КНҚ негізінде био-, фото- және газға сезімтал сенсорларды жасауға арналған әдістемелер мен протоколдарды әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : Комплексные экспериментальные исследования с использованием современного экспериментального оборудования для синтеза УНС плазмо-химическими методами и аналитических методов изучения свойств полученного материала.

Методы исследования (на казахском) : Плазма-химиялық әдістер арқылы көміртекті наноқабырғаларды (КНҚ) синтездеуге арналған заманауи эксперименттік жабдықты және алынған материалдың қасиеттерін зерттеуге арналған аналитикалық әдістерді қолдана отырып, кешенді эксперименттік зерттеулер жүргізу.

Obtained results and novelty (in Russian) : Составлен заключительный отчет за период 2023-2025 годы, который состоит из: введения, шести разделов, заключения и списка использованных источников, а также приложения со списком публикаций по данной теме. Научная новизна данного проекта заключается в исследовании свойств УНС и создании био-, фото- и газочувствительных сенсоров на их основе. Изготовлены сенсоры углекислого газа на основе УНС с разными морфологическими структурами, а также исследована чувствительность устройств при различных концентрациях газа CO2 и температуре устройств. Проведены работы по модификации поверхности УНС оксидами металлов для улучшения чувствительности газовых сенсоров. Изготовлены фотодетекторы на основе УНС с применением кремниевых и CdZnTe активных поглотителей. Исследовано влияние электронного и протонного облучения на свойства УНС и изготовлен фотодиод со стабильными характеристиками при ионизирующем излучении с использованием само-адаптивного наноструктурированного гетероперехода УНС/CdZnTe. Изготовлены электрохимические сенсоры на основе УНС и исследовано влияние содержания азота на электрохимические свойства устройств на основе УНС для детектирования пероксида водорода (H2O2).

Obtained results and novelty (in Kazakh) : 2023–2025 жылдар аралығын қамтитын қорытынды есеп құрылды. Есеп кіріспеден, алты бөлімнен, қорытындыдан, пайдаланылған дереккөздер тізімінен және осы тақырып бойынша жарияланған еңбектер көрсетілген қосымшадан тұрады. Жобаның ғылыми жаңалығы – көміртекті наноқабырғалардың (КНҚ) қасиеттерін жан-жақты зерттеу және олардың негізінде био-, фото- және газға сезімтал сенсорларды жасау болып табылады. Жоба аясында әртүрлі морфологиялық құрылымдарға ие КНҚ негізіндегі көмірқышқыл газы (CO2) сенсорлары дайындалып, құрылғылардың түрлі CO2 концентрациялары мен температура жағдайларындағы сезімталдығы зерттелді. Газдық сенсорлардың сезімталдығын арттыру мақсатында КНҚ беті металл оксидтерімен модификацияланды. Сонымен қатар, кремний мен CdZnTe негізіндегі жарық жұтқыштарды қолдану арқылы КНҚ негізіндегі фотодетекторлар жасалды. КНҚ қасиеттеріне электрондық және протондық сәулеленудің әсері зерттеліп, иондаушы сәулелену жағдайында тұрақты сипаттамалар көрсететін, КНҚ/CdZnTe өздігінен бейімделетін наноқұрылымды гетероқұралуы бар фотодиод жасалды. Сондай-ақ, КНҚ негізіндегі электрохимиялық сенсорлар дайындалып, олардың сутек асқынтотығын (H2O2) анықтауға арналған электрохимиялық қасиеттеріне құрамындағы азот мөлшерінің әсері зерттелді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Не применимо

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Қолданылуы мүмкін емес

Level of implementation (in Russian) : Невнедрено

Level of implementation (in Kazakh) : енгізілмеген

Efficiency (in Russian) : Разработаны эффективные био-, фото- и газочувствительных сенсоров на основе УНС

Efficiency (in Kazakh) : КНҚ негізінде тиімді био-, фото- және газға сезімтал сенсорлар жасалды

Field of application (in Russian) : фото- и газочувствительные сенсоры

Field of application (in Kazakh) : фото- және газға сезімтал сенсорлар