The object of research, development or design (in Russian) : Демографическое, социальное и культурное развитие городского населения Казахстана в 20-30 гг. XX в.

The object of research, development or design (in Kazakh) : ХХ ғ. 20-30 жж. Қазақстан қалалары халқының демографиялық, әлеуметтік және мәдени дамуы

Aim of work (in Russian) : Комплексное и всестороннее исследование этно-демографического и социокультурного развития городов Казахстана, специфики источников пополнения рядов городского населения (миграция, отходничество и особенности естественного воспроизводства) и формирования социокультурного облика городов в 20-30 гг. XX века

Aim of work (in Kazakh) : Қазақстан қалаларының этно-демографиялық және әлеуметтік-мәдени дамуын, қала тұрғындарының қатарын толықтыру көздерінің ерекшеліктерін (көші-қон, ауылдан қалаға барып маусымды жұмыс жасау (отходничество) және табиғи жолмен өсіп--өну ерекшеліктері) кешенді және жан-жақты зерттеу және ХХ ғасырдың 20-30 жылдарындағы қалалардың әлеуметтік-мәдени келбетін қалыптастыру

Методы исследования (на русском) : В основе теоретических основ исследования использовались исторические методы, в частности историко-сравнительный, при котором выявлены и проанализированы различные виды источников: архивные, статистические, письменные, включающие в себя элементы прошлого для синергирования закономерностей поступательного развития. Контент-анализ и ретроспективный методы легли в основу изучения материалов переписей населения, а также устных источников: мемуаров о городах и воспоминания жителей и их потомков, с целью восстановления, анализа и оценки основных тенденций и направлений этно-демографических и социо-культурных сторон жизни населения городов, историко-типологический и системный использовался при комбинации описательной диагностики и получения этно-демографических ценностей в этнической принадлежности, половозрастном составе, семейном положении, уровне образованности, организованности и стихийности миграционных процессов и т.д. характеристик городского населения того периода.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеудің теориялық негізінде даму заңдылықтарын айқындау мақсатында өткенді талдауға бағытталған тарихи әдістер қолданылды. Атап айтқанда, тарихи-салыстырмалы әдіс (әртүрлі дереккөздерді – архивтік, статистикалық, жазбаша материалдарды, соның ішінде халық санағы деректерін, сондай-ақ қалалар туралы мемуарларлар, тұрғындар мен олардың ұрпақтарының естеліктері сияқты ауызша деректерді анықтау және талдау арқылы қала халқының этно-демографиялық және әлеуметтік-мәдени өмірінің негізгі үрдістері мен бағыттарын белгілеу, талдау және бағалау), тарихи-типологиялық, статистикалық және жүйелік әдістер қолданылды. Сондай-ақ сипаттамалық бағалау мен талдау әдістерінің үйлесімі пайдаланылды, оған сандық және сапалық тәсілдер кірді. Бұл этно-демографиялық көрсеткіштерді (этникалық құрамы, жыныстық-жастық құрылымы, отбасылық жағдайы және т.б.), білім деңгейін, ұйымдасқан және стихиялық көші-қон ағындарын анықтауға мүмкіндік берді.

Obtained results and novelty (in Russian) : Исследование проблемы позволило впервые шире осветить социально-демографическую историю Казахстана начала XX. Проанализированы количественные и качественные характеристики населения городов Казахстана. Получены данные по процессам естественного воспроизводства, причин и динамики прироста (рождаемость, смертность), браки и разводы населения. Выявленные и систематизированные архивные материалы впервые вводятся в научный оборот. Собран архивный материал в Национальном архиве Республики Казахстан, государственных архивах городов Алматы, Астана, Туркестан, Уральск, Жезказган, Семей, Караганда, Павлодар, Усть-Каменогорск, Российском государственном архиве экономике, Российском государственном архиве социально-политической истории, Российском государственном архиве литературы и искусства г. Москвы. В библиотеках республики и Государственной библиотеке Москвы собран и обработан широкий круг историографического материала. Опубликовано 31 статья, из них 2 статьи (процентиль 84 и 41) в зарубежных рецензируемых научных журналах Scopus, 7 (семь) статей в рецензируемых отечественных изданиях, рекомендованных КОКНВО, 2 зарубежные, издана коллективная монография и сборник документов и материалов, проведены круглый стол (2023), международная научно-практическая конференция (2024), методологический семинар (2025), работа которых освещена в СМИ

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Мәселені зерттеу Қазақстанның ХХ ғасырдың басындағы әлеуметтік-демографиялық тарихын алғаш рет кеңінен қамтуға мүмкіндік берді. Қазақстан қалалары халқының сандық және сапалық сипаттамаларына талдау жасалды. Табиғи көбею процестері, өсу себептері мен динамикасы (туу, өлім), халықтың некелері мен ажырасулары туралы мәліметтер алынды. Анықталған және жүйеленген мұрағат материалдары алғаш рет ғылыми айналымға енгізіледі. Қазақстан Республикасының Ұлттық мұрағатында, Алматы, Астана, Түркістан, Орал, Жезқазған, Семей, Қарағанды, Павлодар, Өскемен қалаларының мемлекеттік мұрағаттарында, Ресей мемлекеттік экономика мұрағатында, Ресей Мемлекеттік әлеуметтік-саяси тарих мұрағатында, Ресей мемлекеттік әдебиет және өнер мұрағатында Мұрағат материалдары жинақталған. Республика кітапханаларында және Мәскеу мемлекеттік кітапханасында көптеген тарихнамалық материалдар жиналып, өңделді. 31 мақала жарияланды, оның ішінде 2 мақала (процентиль 84 және 41) Scopus шетелдік рецензияланатын ғылыми журналдарында, КОКНВО ұсынған рецензияланатын отандық басылымдарда 7 (жеті) мақала, 2 шетелдік, Ұжымдық монография және құжаттар мен материалдар жинағы жарық көрді, дөңгелек үстел (2023), халықаралық ғылыми-практикалық конференция (2024), әдіснамалық семинар (2025), олардың жұмысы БАҚ-та жарияланды

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Работа по исследованию проекта позволит лучше осветить социально-демографическую историю Казахстана в первые десятилетия советской власти. Тема исследования связана с реализацией государственных программ исторических исследований. Результаты исследования имеют значимость в национальном и международном масштабе, поскольку внесут вклад в теорию и практику изучения урабанизационных процессов в Республике Казахстан.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жоба бойынша жүргізілген зерттеу жұмыстары Кеңес өкіметінің алғашқы онжылдығындағы Қазақстанның әлеуметтік-демографиялық тарихын жақсы көрсетуге мүмкіндік береді. Зерттеу тақырыбы мемлекеттік тарихи зерттеу бағдарламаларын жүзеге асырумен байланысты. Зерттеу нәтижелері ұлттық және халықаралық ауқымда маңызды, өйткені олар Қазақстан Республикасындағы урбанизация процестерін зерттеудің теориясы мен тәжірибесіне ықпал етеді.

Level of implementation (in Russian) : Исследование социокультурного облика городов Казахстана в 20-30-е годы XX века, возникшего в результате социально-экономических и политических реформ в Республике, будет внедрено и использовано в дальнейших исследованиях сотрудников научных Институтов, а также в системе среднего и высшего образования.

Level of implementation (in Kazakh) : Республикадағы әлеуметтік-экономикалық және саяси реформалар нәтижесінде пайда болған ХХ ғасырдың 20-30 жылдарындағы Қазақстан қалаларының әлеуметтік-мәдени келбетін зерттеу ғылыми институттар қызметкерлерінің, сондай-ақ орта және жоғары білім беру жүйесінің одан әрі зерттеулерінде енгізілетін және пайдаланылатын болады.

Efficiency (in Russian) : Эффективность работы заключается в переосмыслении роли городов Казахстана как индустриальных, промышленных, социокультурных центров, повлекших собой этно-демографический рост, и социокультурное развитие населения в 20-30е годы XX века.

Efficiency (in Kazakh) : Жұмыстың тиімділігі Қазақстан қалаларының этно-демографиялық өсуге әкеп соққан индустриялық, өнеркәсіптік, әлеуметтік-мәдени орталықтар ретіндегі рөлін және ХХ ғасырдың 20-30 жылдарындағы халықтың әлеуметтік-мәдени дамуын қайта қараудан тұрады

Field of application (in Russian) : Результаты исследования могут быть включены в учебный процесс при разработке курсов для высших учебных заведений, что расширит содержание учебников и учебных пособий не только школ, но и высших учебных заведений. Научные результаты могут быть внедрены при подготовке учебных образовательных программ для магистрантов по исторической демографии, урбанизации, истории межнациональных отношений, политических и этнополитических процессов, а также в сфере подготовки высококвалифицированных специалистов

Field of application (in Kazakh) : Зерттеу жұмысының нәтижелерін жоғары оқу орындарына арналған курстарын әзірлеу кезінде, оқу процесіне енгізуге болады. Бұл мектеп және жоғары оқу орындарының оқулықтары мен оқу құралдарының мазмұнын кеңейтуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар студенттер мен магистранттар үшін тарихи демография, этносаралық қатынастар тарихы, саяси және этносаяси процестер бойынша оқу курстарын дайындауда, жоғары білікті мамандарды даярлау бағытында пайдалануға болады.