The object of research, development or design (in Russian) : Жамбылская область, Мойынкумский район, месторождение Акбакай

The object of research, development or design (in Kazakh) : Жамбыл облысы, Мойынқұм ауданы, Ақбақай кен орны

Aim of work (in Russian) : Целью является интенсификация процесса рекультивации загрязненных тяжелыми металлами и эродированных почв нарушенных земель при разработке полезных ископаемых открытым способом, на основе всестороннего анализа состояния почв и растительности, с применением технологии комплексного использования микоризных и гипераккумуляторных растений.

Aim of work (in Kazakh) : Ашық әдіспен пайдалы қазбаларды игеру барысында ауыр металдармен ластанған және эрозияға ұшыраған бұзылған жерлердің топырағы мен өсімдіктерінің жағдайын жан-жақты талдау негізінде микоризалық және гипераккумуляторлық өсімдіктерді кешенді пайдалану технологиясын қолдану арқылы рекультивация процесін қарқындату.

Методы исследования (на русском) : Полевые геоботанические и почвенные исследования проведены на земельных отводах (территориях) месторождения Акбакай в Жамбылской области. Экспериментальные исследования проведены с отобранными пробами почвы с территории технической рекультивации на месторождении с применением и без применения растений-гипераккумуляторов и микоризий в лабораторных условиях.

Методы исследования (на казахском) : Далалық геоботаникалық және топырақтық зерттеулер Жамбыл облысындағы Ақбақай кен орны аумағында жүргізілді. Эксперименттік зерттеулер зертханалық жағдайда техникалық рекультивация аймағынан алынған топырақ үлгілерімен, гипераккумулятор өсімдіктері мен микоризаны қолдану және қолданбау арқылы жүргізілді.

Obtained results and novelty (in Russian) : По результатам исследовании, в слое 10-20 см наблюдалось снижение концентрации тяжелых металлов, что подтверждает эффективность предложенного метода биорекультивации. Рекультивационные работы с использованием микоризы и опилок в дозах Samsoniella hepiali показали значительное снижение концентрации тяжелых металлов в почве.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері бойынша 10-20 см қабатта ауыр металдар концентрациясының төмендеуі байқалды, бұл ұсынылған биорекультивация әдісінің тиімділігін растайды. Samsoniella hepiali дозаларында микоризалар мен үгінділерді қолданатын рекультивациялық жұмыстар топырақтағы ауыр металдар концентрациясының айтарлықтай төмендегенін көрсетті.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Рекультивационные работы с использованием микориз и древесных опилок в дозе 1/4 (1 × 10⁸ спор/мл) показали значительное снижение концентрации тяжелых металлов в почве. Cu снижение на 32%, общая форма Pb снижение на 27%, а общая форма As снижение на 30%. Средний уражайности саженцев древесно-кустарниковых растений 66,4% и травянистых растений 63,3%.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Қолдану арқылы қалпына келтіру жұмыстары 1/4 (1 × 10⁸ спор/мл) дозада микориза және үгінділер топырақтағы ауыр металдар концентрациясының айтарлықтай төмендегенін көрсетті. Cu 32% - ға, Жалпы Pb 27% - ға, ал жалпы Аs 30% - ға төмендеді. Ағаш-бұта өсімдіктерінің көшеттерінің орташа өнімділігі 66,4% және шөптесін өсімдіктер 63,3% құрайды.

Level of implementation (in Russian) : Получен патент. Научные результаты внедрены в учебный процесс и производство, а также опубликована 1 монография.

Level of implementation (in Kazakh) : Патент алынды. Сонымен қатар ғылыми зерттеу нәтижелері оқу процесіне және өндіріске енгізіліп, 1 монография жарияланды.

Efficiency (in Russian) : Значимость работы заключается в том, что предложенная технология комплексного использования микориз и растений-гипераккумуляторов, приводит к повышению плодородия почв на нарушенных территориях месторождений, увеличивается территория сельскохозяйственных угодий за счет восстановлении почвенного покрова при рекультивации в процессе добычи полезных ископаемых.

Efficiency (in Kazakh) : Жұмыстың маңыздылығы микоризалар мен гипераккумулятор-өсімдіктерді кешенді пайдалану технологиясының ұсынылуында, бұл кен орындарының бұзылған аумақтарындағы топырақ құнарлылығын арттыруға мүмкіндік береді. Пайдалы қазбаларды өндіру кезінде рекультивация жүргізу арқылы топырақ қабаты қалпына келтіріліп, ауыл шаруашылығы алқаптарының аумағы кеңейеді.

Field of application (in Russian) : компании недропользователи, технические и естественные науки

Field of application (in Kazakh) : жер қойнауын пайдаланушы компаниялар, техникалық және жаратылыстану ғылымдары