The object of research, development or design (in Russian) : Дифференциальные сечения нуклонных передач в реакциях 9Be(6Li,7Li)8Be и 9Be(6Li,8Li)7Be

The object of research, development or design (in Kazakh) : 9Be(6Li,7Li)8Be және 9Be(6Li,8Li)7Be реакцияларындағы нуклондардың тасымалдануының дифференциалдық қималары болып табылады.

Aim of work (in Russian) : Цель проекта заключается в экспериментальном и теоретическом исследовании реакций нуклонных передач при взаимодействии ускоренных ионов 6Li с ядрами 9Be и 12С при энергии 68 МэВ, с образованием легких слабосвязанных, в том числе экзотических, ядер в выходном канале с последующим определением их ядерных характеристик.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты – энергиясы 68 МэВ үдетілген 6Li иондарының 9Ве және 12С ядроларымен әрекеттесуі кезінде шығу арнасында жеңіл, әлсіз байланысқан, оның ішінде экзотикалық ядролардың пайда болу кезіндегі нуклондардың тасымалдану реакцияларын эксперименттік және теориялық тұрғыдан зерттеу, сондай-ақ олардың ядролық сипаттамаларын анықтау болып табылады.

Методы исследования (на русском) : dE-E метод регистрации и идентификации продуктов ядерных реакций, теоретический метод борновского приближения искаженных волн DWBA

Методы исследования (на казахском) : Ядролық реакция өнімдерін тіркеу және идентификациялаудың dE-E әдісі, DWBA бұрмаланған толқындардың Борндық жуықтаудың теориялық әдісі.

Obtained results and novelty (in Russian) : Получены новые экспериментальные данные по реакциям нуклонных передач с легким ядром-снарядом 6Li и ядрами-мишенями 9Be,12С. Разработана методика измерения продуктов реакции с применением современных типов детекторов и системы сбора данных мирового стандарта для исследования продуктов нуклонных передач. Получены экспериментальные данные по каналам передачи нейтронов, альфа-частицы и кластера 5Не. Получены новые результаты теоретического анализа с использованием метода DWBA (FRESCO) измеренных угловых распределений продуктов реакций 9Be(6Li,4He)11B и 12С(6Li,7Ве)11В, получены спектроскопические амплитуды для конфигураций (9Be+d) и (6Li+5He) в ядре 11B, (6Li+α) в ядре 10B. Получены новые экспериментальные данные по нейтронной и динейтронной передачам в реакциях 9Be(6Li,8Li)7Be, 9Be(6Li,7Li)8Be при Е(6Li) = 68МэВ. Получены новые результаты комплексного анализа экспериментальных дифференциальных сечений реакций с целью определения оптимальных параметров оптического потенциала, значений параметров деформаций и СФ кластерных конфигураций исследуемых ядер. Результаты исследования реакции динейтронной передачи (т.е. кратковременного образования динейтрона в ходе реакции передачи), которые помогли разобраться в более глубоком понимании фундаментального вопроса о вероятности существования в природе динейтрона. Получены новые экспериментальные данные для реакции 9Be(6Li,6He)9B при Е(6Li) = 68МэВ. Получены новые результаты теоретического описания механизмов нуклонных передач.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жеңіл снаряд ядросы 6Li және нысана ядролары 9Ве, 12С бар нуклондарды тасымалдау реакциялары туралы жаңа тәжірибелік деректер алынды. Реакция өнімдерін өлшеу әдісі қазіргі заманғы детектор түрлерін және нуклондардың тасымалдану өнімдерін зерттеуге арналған әлемдік стандартты деректерді жинау жүйесін пайдалана отырып әзірленді. Эксперименттік деректер нейтрондардың, альфа бөлшектерінің және 5He кластерінің тасымалдау арналары бойынша алынды. 9Be(6Li,4He)11B және 12C(6Li,7Ве)11В реакция өнімдерінің өлшенген бұрыштық үлестірімінің DWBA (FRESCO) әдісін қолдану арқылы теориялық талдаудан жаңа нәтижелер алынды. Спектроскопиялық амплитудалар 11В ядросындағы (9Be+d) және (6Li+5He) және 10В ядросындағы (6Li+α) конфигурациялары үшін алынды. E(6Li) = 68 МэВ кезінде 9Be(6Li,8Li)7Be және 9Be(6Li,7Li)8Be реакцияларындағы нейтрон мен динейтронның тасымалдануы туралы жаңа тәжірибелік деректер алынды. Оңтайлы оптикалық потенциал параметрлерін, деформация параметрлерін және зерттелетін ядролар үшін кластер конфигурацияларының SFs анықтау үшін тәжірибелік дифференциалдық реакцияның көлденең қималарын кешенді талдаудан жаңа нәтижелер алынды. Динейтронның тасымалдану реакциясын зерттеу нәтижелері динейтронның табиғатта болу ықтималдығы туралы іргелі мәселені тереңірек түсінуге көмектесті. E(6Li) = 68 МэВ кезінде 9Be(6Li,6He)9B реакциясы үшін жаңа тәжірибелік деректер алынды. Нуклондарды тасымалдау механизмдерін теориялық сипаттау үшін жаңа нәтижелер алынды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Экономическая эффективность исследования по Проекту может быть определена только на следующих этапах развития темы Проекта.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жобаны зерттеудің экономикалық тиімділігі Жоба тақырыбын әзірлеудің келесі кезеңдерінде ғана анықталуы мүмкін.

Level of implementation (in Russian) : Распространение результатов работ среди потенциальных пользователей планируется посредством подготовки публикаций в рецензируемых журналах, в том числе включенных в поисковые системы цитирования

Level of implementation (in Kazakh) : Әлеуетті пайдаланушылар арасында жұмыс нәтижелерін тарату рецензияланатын журналдарда, оның ішінде дәйексөз іздеу жүйесіне енгізілген басылымдарда жарияланымдарды дайындау арқылы жоспарлануда.

Efficiency (in Russian) : Социальный эффект успешной реализации проекта заключается в развитии и укреплении навыков и опыта в проведении научных исследований молодых перспективных ученых Казахстана, а также привлечение их в науку, в новые направления, которые являются наиболее востребованными в мире

Efficiency (in Kazakh) : Жобаны сәтті жүзеге асырудың әлеуметтік әсері Қазақстанның болашағы зор жас ғалымдарының ғылыми зерттеулерін жүргізудегі дағдылары мен тәжірибесін дамыту және нығайту, сондай-ақ оларды ғылымға, әлемде ең сұранысқа ие жаңа салаларға тарту болып табылады.

Field of application (in Russian) : Результаты исполнения Проекта могут быть применены в ядерной и в теоретической физике, в ядерной астрофизике.

Field of application (in Kazakh) : Жобаның нәтижелері ядролық және теориялық физикада, ядролық астрофизикада қолданылуы мүмкін.