The object of research, development or design (in Russian) : Наноструктурные композиты, керамики, литийсодержащие керамики, железо-никелевые оксидные нанокомпозиты, карбораны, канал нейтронов

The object of research, development or design (in Kazakh) : Наноқұрылымды композиттер, керамика, құрамында литий бар керамика, темір-никель оксидінің нанокомпозиттері, карборандар және нейтрондық арна.

Aim of work (in Russian) : Заключается в развитии новых научных направлений на базе реактора ВВР-К в области изучения устойчивости конструкционных материалов, инертных матриц ядерного топлива, наноструктурированных материалов к нейтронному излучению и кинетики радиационных повреждений, развитие нейтронзахватной терапии.

Aim of work (in Kazakh) : Бағдарламаның мақсаты – құрылымдық материалдардың тұрақтылығын, инертті ядролық отын матрицаларын, нейтрондық сәулеленуге наноқұрылымды материалдарды және радиациялық зақымдану кинетикасын зерттеуде ВВР-К реакторы негізінде жаңа зерттеу бағыттарын дамыту, сондай-ақ нейтрон-қармау терапиясын дамыту.

Методы исследования (на русском) : Растровая электронная микроскопия, рентгеновская дифракция, метод индентирования и однократного сжатия, энергодисперсионный анализ.

Методы исследования (на казахском) : Сканерлеуші электронды микроскопия, рентгендік дифракция, индентрлеу әдісі, бір реттік қысу әдісі, энергетикалық дисперсиялық талдау.

Obtained results and novelty (in Russian) : В ходе реализации программы были отработаны методы получения и ионно-радиационной модификации керамических материалов на основе NiO–Al2O3, показавшие возможность управления фазовым составом и повышением прочностных и электрохимических характеристик. Разработан золь-гель метод синтеза наночастиц шпинельной структуры и изучено влияние нейтронного облучения на стабильность железо-никелевых анодных материалов для литий-ионных батарей. Получены многофазные керамики ZrO2-Al2O3-WO3 с повышенной радиационной стойкостью за счет межфазных границ и формирования включений ZrW2O8. Исследованы литийсодержащие керамики Li2TiO3-Li2ZrO3, для которых установлена высокая устойчивость к радиационным повреждениям и перспективность использования в качестве материалов для размножения трития. Получены новые производные карборанов и наноносители для НЗТ, проведены теоретические и экспериментальные исследования нейтронно-физических характеристик канала нейтронов для потенциального применения в НЗТ.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Бағдарламаны іске асыру барысында фазалық құрамды бақылау және беріктік пен электрохимиялық қасиеттерін жақсарту мүмкіндігін көрсететін NiO–Al2O3 негізіндегі керамикалық материалдарды алу және ион-радиациялық модификациялау әдістері әзірленді. Шпинельді құрылымды нанобөлшектерді синтездеудің золь-гель әдісі әзірленді, литий-ионды аккумуляторларға арналған темір-никельді анод материалдарының тұрақтылығына нейтрондық сәулеленудің әсері зерттелді. Фазааралық шекараларға және ZrW2O8 қосындыларының түзілуіне байланысты күшейтілген сәулеленуге төзімділігі жоғары көпфазалы ZrO2-Al2O3-WO3 керамика алынды. Құрамында литий бар керамика Li2TiO3-Li2ZrO3 зерттелінді, олар радиациялық зақымға жоғары тұрақтылығын және тритий мөлшерін ұлғайту үшін материал ретінде пайдалану мүмкіндігін көрсетті. НҚТ үшін карборандар мен нанотасымалдаушылардың жаңа туындылары алынды, НҚТ-да әлеуетті пайдалану үшін нейтрондық арнаның нейтронды-физикалық сипаттамаларына теориялық және эксперименттік зерттеулер жүргізілді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Экономический эффект реализации программы заключается в разработке ряда уникальных технологических решений для модификации твердотопливных оксидных элементов, литий-ионных аккумуляторов.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Бағдарламаны іске асырудың экономикалық әсері қатты оксидті отын элементтерін және литий-иондық аккумуляторларды модификациялауға арналған бірқатар бірегей технологиялық шешімдерді әзірлеуде жатыр.

Level of implementation (in Russian) : не предусмотрено

Level of implementation (in Kazakh) : қарастырылмаған

Efficiency (in Russian) : Социальный эффект реализации программы заключается в подготовке молодых специалистов в области реакторного материаловедения, конструкционных материалов и альтернативной энергетики. Программа будет способствовать развитию новых методов и потенциальных препаратов для лечения онкологических заболеваний.

Efficiency (in Kazakh) : Бағдарламаның әлеуметтік әсері реакторлық материалтану, құрылымдық материалдар және баламалы энергетика бойынша жас мамандарды даярлау болып табылады. Бағдарлама онкологиялық ауруларды емдеудің жаңа әдістері мен әлеуетті препараттарын әзірлеуге тікелей ықпал етеді.

Field of application (in Russian) : литий-ионные батареи, новые виды ядерного топлива, бланкетные материалы, конструкционные материалы, ядерное топливо, нейтронное облучение.

Field of application (in Kazakh) : Қолдану салаларына литий-ионды батареялар, ядролық отынның жаңа түрлері, төсеніш материалдар, құрылымдық материалдар, ядролық отын және нейтрондық сәулелену жатады.