The object of research, development or design (in Russian) : Поджелудочная железа КРС, мясные вторичные отходы, рубцы желудков, летошки, каныга, сыворотка, верблюжье молоко, кобылье молоко, козье молоко, фибрин крови сельскохозяйственных животных, жантак, овощные отходы, отходы убоя скота КРС, криопорошки.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Ірі қара малдың ұйқы безі, екіншілік ет қалдықтары, қарындағы масса, ауыл шаруашылығы малдарының қан фибрині, жантақ, өсімдік қалдықтары, ірі қара малдың қалдықтары, криоұнтақтар.

Aim of work (in Russian) : Увеличение объема производства продуктов питания и обеспечение качества и безопасности животноводческой продукции за счет разработки и промышленного внедрения новых отечественных технологий

Aim of work (in Kazakh) : Жаңа отандық технологияларды әзірлеу және өнеркәсіптік енгізу арқылы азық-түлік өндірісінің көлемін ұлғайту және мал шаруашылығы өнімдерінің сапасы мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету

Методы исследования (на русском) : Методологической основой данного проекта является обобщение информации и системный анализ опыта разработки мясных изделий, вторичного сырья убоя животных, молочных продуктов составление схемы экспериментальных исследований на принципах причинно-следственных связей и логики в развитии этапов с применением современных методов анализа, включая инструментальные и специальные.

Методы исследования (на казахском) : Бұл жобаның әдіснамалық негізі ет өнімдерін, жануарларды союдың қайталама шикізатын, сүт өнімдерін әзірлеу тәжірибесін жүйелі талдау және ақпаратты жалпылау, аспаптық және арнайы әдістерді қоса алғанда, талдаудың заманауи әдістерін қолдана отырып, кезеңдерді дамытудағы себеп-салдарлық байланыстар мен логика принциптері бойынша эксперименттік зерттеулер схемасын жасау болып табылады.

Obtained results and novelty (in Russian) : В 2025 году исследования проведены в соответствии с утверждённым календарным планом. Проведены патентные исследования, обоснованы и изучены качественные, физико-химические и технологические характеристики мясного, молочного, растительного и вторичного сырья. Разработаны рецептуры и технологии экструдированных комбикормов для верблюдов с применением биологически активных добавок, зернового комбинированного корма для ягнят казахской тонкорунной породы, а также комбикормов из вторичного сырья убоя сельскохозяйственных животных. Созданы рецептуры комбинированных мясных и молочных продуктов с длительным сроком хранения, функционального молочного продукта Балкаймак, сырных снэков, а также молочно-растительных пюреобразных и структурированных продуктов на основе плодово-ягодных и овощных криопорошков. Разработана технология получения высокопитательных комбикормов с пробиотиком, зарегистрированным в международной базе данных Gene Bank. Изготовлены опытные партии кормов, проведены испытания, органолептическая и лабораторная оценка качества. По результатам исследований подано три заявки на патенты Республики Казахстан. Опубликовано 12 статей, из них 5 — в отечественных изданиях, рекомендованных КОКСНВО, 4 — в зарубежных журналах, 3 — в изданиях, индексируемых в базе Scopus. В научных исследованиях участвовали 55 сотрудников (7 докторов наук, 8 кандидатов наук, 9 PhD, 18 магистров, также были вовлечены 1 магистрант и 3 PhD-докторантов). Уровень технологической готовности разработки— 3.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : 2025 жылы зерттеулер күнтізбелік жоспарға сәйкес орындалды. Ет, сүт, өсімдік және қайталама шикізаттың сапалық және физика-химиялық қасиеттері зерттелді. Биологиялық белсенді қоспаларды пайдалану арқылы түйелерге арналған экструдталған құрама жемнің рецепті мен технологиясы жасалды. Қазақтың биязы жүнді қозыларының өсуі мен дамуына оң әсер ететін астық негізді құрама жем рецептурасы әзірленіп, тәжірибеде сыналды. Ауыл шаруашылығы жануарларын союдың қайталама шикізатынан құрама жем технологиясы жасалды. Экструзиялық өңдеу арқылы ұзақ сақталатын аралас ет өнімдері мен функционалдық қасиеттері бар «Балқаймақ» ұлттық сүт өнімі әзірленді. Сүт-өсімдік пюресі мен ірімшік тағамдарының рецептурасы, құрылымдық сүт өнімдері мен жеміс-жидек, көкөніс криоұнтақтары негізіндегі технологиялық нұсқаулық дайындалды. Gene Bank халықаралық базасында тіркелген пробиотик негізінде жаңа құрама жем формуласы ұсынылды. Түйелерге және қозыларға арналған тәжірибелік құрама жем партиялары дайындалды. Нәтижелер аккредиттелген зертханаларда расталды. Ғылыми зерттеулерге 55 маман, оның ішінде 7 ғылым докторы, 8 ғылым кандидаты, 9 PhD, 18 магистр, сонымен катар 1 магисрант, 3 PhD докторанты қатысты. Барлығы 12 мақала жарияланды, оның ішінде 5-еуі – ҚР БҒМ Білім және ғылым саласындағы сапаны қамтамасыз ету комитеті ұсынған отандық басылымдарда, 4-еуі – шетелдік журналдарда және 3-еуі – Scopus базасында индекстелетін басылымдарда. Технологиялық әзірліктің деңгейі (TRL) — 3.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Объекты исследований соответствуют стратегическим направлениям научно-технологического развития АПК, насыщения внутреннего рынка и развитие экспортного потенциала отечественной продукции стратегического плана Национального проекта по развитию агропромышленного комплекса Республики Казахстан на 2021-2025 годы, которая позволит развить производство продуктов питания с целью замещения импортных социально-значимых продовольственных товаров. Поэтому, с учетом разработанной нормативной базы, рецептур и технологий – продукты могут быть внедрены на мясоперерабатывающих, молокоперерабатывающих и предприятиях занимающихся производством комбикормов.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Зерттеу объектілері агроөнеркәсіптік кешенді дамытудың стратегиялық бағыттарына, ішкі нарықты қанықтыруға және импорттық әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларын алмастыру мақсатында Азық-түлік өндірісін дамытуға мүмкіндік беретін Қазақстан Республикасының агроөнеркәсіптік кешенін дамытудың 2021-2025 жылдарға арналған ұлттық жобасының Стратегиялық жоспарының отандық өнімнің экспорттық әлеуетін дамытуға сәйкес келеді. Сондықтан әзірленген нормативтік базаны, рецептуралар мен технологияларды ескере отырып, өнімдерді ет өңдеу, сүт өңдеу және құрама жем өндірумен айналысатын кәсіпорындарға енгізуге болады.

Level of implementation (in Russian) : Договора на развитие взаимовыгодного сотрудничества в сфере науки и производства с мясоперерабатывающими, молокоперрарбатывающими и комбикормовыми предприятиями по выпуску продуктов: ТОО «АӨК Dala FOOD», КХ "Агора", Алматинская обл., ТОО «Кайып Ата», Туркестанская обл., ТОО "LF COMPANY", Жамбылская обл., КХ "Нур", г. Семей, ТОО B&B Groupment, г. Алматы, АО "АзияАгроФуд", Алматинская обл., ИП "Bitony", г.Астана.

Level of implementation (in Kazakh) : Ет өңдеу, сүт өңдеу және өнім өндіру бойынша жем-шөп тарту кәсіпорындарымен ғылым және өндіріс саласындағы өзара тиімді ынтымақтастықты дамыту туралы келісімдер: «Агора» ШҚ, Алматы облысы, Түркістан облысы, «Қайып Ата» ЖШС , Түркістан облысы, ЖШС LF COMPANY, Жамбыл облысы, «Нұр» КХ, Семей, «B&B Groupment» ЖШС, Алматы, «AsiaAgroFood» АҚ, Алматы облысы, АЖ «Битоны», Астана қ..

Efficiency (in Russian) : Экономическая эффективность работы. Возможность производства и экспорта продукции в ближнее и дальнее зарубежье с сохранением всех требований стандартов. Целевые потребители. Мясоперерабатывающие предприятия, молокоперерабатывающие предприятия, колбасные мини-цеха, комбикормовые предприятия, торговые сети, научное сообщество в области технологии, биотехнологии, НИИ, высшие учебные заведения. Ожидаемый социальный эффект. Повышение в отрасли экономики, при этом обеспечивая экологическую и продовольственную безопасность, которая приводит к увеличению производства экспорториентированной, качественной животноводческой продукции в Республике Казахстан. Экологический эффект. Использование вторичных ресурсов животного и растительного происхождения оказывает снижение: нагрузки на окружающую среду, отходы производства, обеспечение экологических условий жизни нашего населения.

Efficiency (in Kazakh) : Жұмыстың экономикалық тиімділігі. Стандарттардың барлық талаптарын сақтай отырып, өнімді жақын және алыс шетелге өндіру және экспорттау мүмкіндігі. Мақсатты тұтынушылар. Ет өңдеу кәсіпорындары, сүт өңдеу кәсіпорындары, шұжық шағын цехтары, құрама жем кәсіпорындары, сауда желілері, технология, биотехнология саласындағы ғылыми қоғамдастық, ҒЗИ, жоғары оқу орындары. Күтілетін әлеуметтік әсер. Қазақстан Республикасында экспортқа бағдарланған, сапалы мал шаруашылығы өнімі өндірісінің ұлғаюына әкелетін экологиялық және азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ете отырып, экономика саласында арттыру. Экологиялық әсер. Жануарлар мен өсімдіктерден алынатын қайталама ресурстарды пайдалану төмендейді: қоршаған ортаға жүктеме, өндіріс қалдықтары, халықтың экологиялық өмір сүру жағдайларын қамтамасыз ету.

Field of application (in Russian) : Предприятия мясной и молочной промышленности, комбикормовые предприятия малой и средней мощности, фермерские и крестьянские хозяйства РК.

Field of application (in Kazakh) : Ет және сүт өнеркәсібі кәсіпорындары, шағын және орта қуатты құрама жем кәсіпорындары, ҚР фермерлік және шаруа қожалықтары.