The object of research, development or design (in Russian) : Перовскитные материалы при комбинации ABX3 (А – MA, FA, Cs, B – Br, Pb, Sn и X – I, Cl, Br).

The object of research, development or design (in Kazakh) : Перовскит материалдары біріктірілген кезде ABX3 (А – MA, FA, Cs, B – Br, Pb, Sn и X – I, Cl, Br).

Aim of work (in Russian) : Цель проекта является исследование стабильности новых кристаллических структур перовскитных материалов в моделируемых условиях космоса, то есть в условиях высокого вакуума (P = 10-8 Торр) и низкой температуры (T=12K) для возможного, дальнейшего их применения в космосе.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты перовскит материалдарының жаңа кристалдық құрылымдарының имитациялық кеңістік жағдайында, яғни жоғары вакуум (P = 10-8 Torr) және төмен температура (T = 12K) жағдайында олардың әрі қарай мүмкін болатын тұрақтылығын зерттеу болып табылады. ғарышта пайдалану.

Методы исследования (на русском) : Экспериментальные и статистические методы (оптического поглощения, оптической микроскопии, электронной микроскопии, Раман спектроскопии, FTIR, XRD, EDXS, SEM).

Методы исследования (на казахском) : Эксперименттік және статистикалық әдістер (оптикалық сіңіру, оптикалық микроскопия, электронды микроскопия, Раман спектроскопиясы, FTIR, XRD, EDXS, SEM).

Obtained results and novelty (in Russian) : Проведена оценка стабильности новых гибридных перовскитных материалов в условиях протокола ISOS-D, а также при высоком вакууме (P = 10⁻⁸ Торр) и низкой температуре (T = 12 K), моделирующих ближний и средний космос. Испытывались три серии образцов: йодидные (FAPbI₃), смешанные (FA/MA–Pb–I/Br) и хлоридсодержащие композиции. По протоколу ISOS-D образцы FAPbI₃ сохраняли около 85 % эффективности после 1000 ч при 25 °C и влажности 30 %. Смешанные I/Br-системы показали 92–94 %, что связано со стабилизирующей ролью бромида. Наиболее устойчивыми оказались Cl-допированные образцы, потери которых не превышали 5 % после 1200 ч. В условиях, имитирующих космос, йодидные системы теряли стабильность: после 600 ч наблюдалось смещение края поглощения на +0,03 эВ и микротрещины, а к 1000 ч эффективность снижалась до ~78 %. Смешанные I/Br-материалы сохраняли стабильность запрещённой зоны (≤ 0,015 эВ) и морфологию, удерживая 91–93 % эффективности. Наилучшие результаты показали I/Cl-композиции, сохранявшие ~95 % характеристик и не проявившие деградации после 1000 ч. Новизна работы заключается в сопоставлении устойчивости гибридных перовскитов при хранении и в экстремальных вакуумно-криогенных условиях. Результаты подтверждают перспективность смешанных галогенидных перовскитов для солнечных элементов и оптоэлектроники космического применения.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : ISOs-d протоколы жағдайында, сондай⁻ақ жақын және орта ғарышты модельдейтін жоғары вакуумда (P = 10-шы Торр) және төмен температурада (T = 12 К) жаңа гибридті перовскит материалдарының тұрақтылығын бағалау жүргізілді. Үлгілердің үш сериясы сыналды: йодид (FAPbI₃), аралас (FA/MA–Pb–I/Br) және құрамында хлорид бар композициялар. ISOs-d протоколы бойынша FAPbI₃ үлгілері 25 °C температурада 1000 сағаттан және 30% ылғалдылықтан кейін шамамен 85% тиімділікті сақтады. Аралас I / Br жүйелері 92-94% көрсетті, бұл бромидтің тұрақтандырушы рөліне байланысты. Ең тұрақты cl-қосымша үлгілері болды, олардың шығыны 1200 сағаттан кейін 5% - дан аспады. Ғарышты имитациялайтын жағдайларда йодидтік жүйелер тұрақтылығын жоғалтты: 600 сағаттан кейін сіңіру жиегінің +0,03 эВ және микрокректерге ауысуы байқалды, ал 1000 сағатқа қарай тиімділігі ~78% дейін төмендеді. Аралас I / Br материалдары 91-93% тиімділікті сақтай отырып, жолақ тұрақтылығын (≤ 0,015 эВ) және морфологияны сақтады. Ең жақсы нәтижелер i/cl композицияларын көрсетті, олар ~95% сипаттамаларын сақтап, 1000 сағаттан кейін деградация көрсетпеді. Жұмыстың жаңалығы гибридті перовскиттердің сақтау кезінде және экстремалды вакуумдық-криогендік жағдайларда тұрақтылығын салыстыру болып табылады. Нәтижелер күн батареялары мен ғарыштық Оптоэлектроника үшін аралас галогенді перовскиттердің болашағын растайды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Основные конструктивные и технико-экономические показатели в солнечных перовскитных элементах можно разделить на несколько категорий: оптические, электрические, структурные, экономические и экологические.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Күн перовскит элементтеріндегі негізгі құрылымдық және техникалық-экономикалық көрсеткіштерді бірнеше санатқа бөлуге болады: оптикалық, электрлік, құрылымдық, экономикалық және экологиялық.

Level of implementation (in Russian) : Внедрение не предполагается

Level of implementation (in Kazakh) : Іске асыру күтілмейді

Efficiency (in Russian) : При эффективности перовскитных солнечных элементах рассматривают такие параметры, как: КПД, энергетический зазор, стабильность, качество кристаллической структуры, термическая и люминесцентная стабильность. Соответствующие процессы будут детально исследованы в дальнейшем, в рамках данного проекта.

Efficiency (in Kazakh) : Перовскитті күн батареяларының тиімділігі кезінде келесі параметрлер қарастырылады: тиімділік, энергетикалық алшақтық, тұрақтылық, кристалдық құрылымның сапасы, термиялық және люминесценттік тұрақтылық. Тиісті процестер болашақта осы жоба аясында егжей-тегжейлі зерттелетін болады.

Field of application (in Russian) : Научные результаты, полученные в рамках проекта, могут найти применение в исследовательских лабораториях в области материаловедения, альтернативной энергетики, а также астрофизики и развития космоса.

Field of application (in Kazakh) : Жоба арқылы алынған ғылыми нәтижелер материалтану, баламалы энергетика, астрофизика және ғарышты дамыту саласындағы ғылыми зертханаларда қолданыла алады.