The object of research, development or design (in Russian) : термоядерные процессы Вселенной

The object of research, development or design (in Kazakh) : Әлемдегі термоядролық процестер

Aim of work (in Russian) : разработка единых методов расчета полных сечений и скоростей термоядерных реакций, проходящих в первичном нуклеосинтезе Вселенной, в процессах управляемого термоядерного синтеза и сравнительный анализ полученных результатов с экспериментом и результатами других авторов.

Aim of work (in Kazakh) : басқарылатын термоядролық синтез процестерінде Ғаламның бастапқы нуклеосинтезінде өтетін термоядролық реакциялардың толық қиысулары мен жылдамдықтарын есептеудің бірыңғай әдістерін әзірлеу және алынған нәтижелерді басқа авторлардың тәжірибелерімен және нәтижелерімен салыстырмалы талдау.

Методы исследования (на русском) : аналитические и численные математические методы, программные алгоритмы и компьютерные программы, используемые в рамках потенциальной кластерной модели легких атомных ядер и термоядерных реакций во Вселенной.

Методы исследования (на казахском) : әлемнің жеңіл атом ядроларының потенциялды кластерлік үлгілері мен термоядролық үрдістері аясында пайдаланылатын аналитикалық және сандық математикалық әдістер, бағдарламалық алгоритмдер және компьютерлік бағдарламалар.

Obtained results and novelty (in Russian) : построены требуемые потенциалы взаимодействия и на их основе получены все запланированные результаты для полных сечений радиационного захвата протонов на ядрах 10,11B и 12C в области энергий до 1-5 МэВ. Получено хорошее описание имеющихся экспериментальных данных для полных сечений радиационного захвата. Получены результаты для скоростей реакций в области температур от 0.01 до 1 T9. Выполнена параметризация скорости реакции простыми аналитическими выражениями.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Қажетті өзара әрекеттесу потенциалдары құрылды және олардың негізінде 1-5 МэВ дейінгі энергетикалық диапазондағы 10,11В және 12С ядроларындағы протондарды радиациялық ұстаудың жалпы қималары бойынша барлық жоспарланған нәтижелер алынды. Жалпы радиациялық түсіру қималары үшін қолда бар тәжірибелік деректердің жақсы сипаттамасы алынды. Нәтижелер 0,01-ден 1 T9-ға дейінгі температура диапазонындағы реакция жылдамдығы үшін алынды. Реакция жылдамдығы қарапайым аналитикалық өрнектер арқылы параметрленді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Теоретические результаты проводимых исследований представляют собой новое направление в ядерной астрофизике для описания процессов радиационного захвата нуклонов на легких ядрах, которые охватывают пост-BBN период эволюции Вселенной, а также определяют современные представления о распространенности химических элементов. Кроме того, полученные результаты будут иметь большой социальный и политический эффект в аспекте представления нашей страны, как государства, поддерживающего фундаментальные исследования в одной из самых новых и передовых областей современной науки – ядерной астрофизики.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Ағымдағы зерттеулердің теориялық нәтижелері Әлем эволюциясының BBN кейінгі кезеңін қамтитын жеңіл ядролардағы радиациялық нуклондарды ұстау процестерін сипаттау үшін ядролық астрофизиканың жаңа бағыты болып табылады, сонымен қатар химиялық элементтердің көптігі туралы заманауи түсінікті анықтайды. Сонымен қатар, алынған нәтижелер біздің елімізді қазіргі ғылымның ең дамып келе жатқан және озық салаларының бірі – ядролық астрофизикадағы іргелі зерттеулерді қолдайтын мемлекет ретінде көрсету тұрғысынан маңызды әлеуметтік және саяси әсер етеді.

Level of implementation (in Russian) : работа теоретическая и внедрения не предполагает, но способствует лучшему пониманию механизмов протекания термоядерных процессов в звездах, Солнце и первичном нуклеосинтезе нашей Вселенной.

Level of implementation (in Kazakh) : жұмыс теориялық және енгізулерді талап етпейді, дегенмен жұлдыздарда, Күнде және біздің Әлемнің алғашқы нуклеосинтезінде термоядролық процесстерінің өту механизмдерін жақсырақ түсінуге мүмкіндік береді.

Efficiency (in Russian) : Теоретические результаты проводимых исследований дадут возможность оценить поправки к скоростям ядерных реакций в условиях неравновесной среды, обосновать необходимость обновления международных специализированных баз данных (таких как, JINA REACLIB, STARLIB, TENDL KADONIS, FIRE и. др.), которые широко используются научно-техническим сообществом как в исследовательских, так и прикладных целях.

Efficiency (in Kazakh) : Іске асырылып жатқан зерттеулердің теориялық нәтижелері емес, халықаралық мамандандырылған мәліметтер базасында (мысалы, Джина Реаклиц, jinaclib, jinaclib, steaclib, steaclib, steaclib, starlib, starlib, starlib, strighlib, in tignis және т.б.) түзетуге, ғылыми-техникалық қоғамды зерттеуге және қолданбалы мақсаттарда кеңінен қолданады.

Field of application (in Russian) : термоядерные процессы в Солнце и звездах, реакции управляемого термоядерного синтеза и первичный нуклеосинтез Вселенной.

Field of application (in Kazakh) : Күндегі және жұлдыздардағы термоядролық процестер, басқарылатын термоядролық синтез реакциялары және Әлемнің алғашқы нуклеосинтезі.