The object of research, development or design (in Russian) : Пробы воды, высшие водные и прибрежно-водные растения, альгофлора, птицы.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Су сынамалары, жоғары су және жағалау-су өсімдіктері, альгофлора, құстар.

Aim of work (in Russian) : Разработать инновационный подход к биомониторингу путем сочетания макроэкологических методов с методами дистанционного зондирования и базами данных ГИС в наиболее важных соленых экосистемах озера Алаколь.

Aim of work (in Kazakh) : Қазақстан Республикасының содалы және тұзды көлдерінің экологиялық жағдайына бағалау жүргізу. Биомониторинг шеңберінде гидробионттар мен микроорганизмдер бойынша, сондай-ақ жоғары су және жағалау-су өсімдіктері мен суда жүзетін құстар бойынша содалы және тұзды көлдердің су экожүйесінің жағдайы бағаланатын болады.

Методы исследования (на русском) : Полевой (экспедиционный) метод исследований, маршрутно-рекогносцировочный, инновационный метод с помощью GPS-передатчиков.

Методы исследования (на казахском) : Далалық (экспедициялық) зерттеу әдісі, маршруттық-рекогносцировкалық әдіс, GPS-трансмиттерлер көмегімен инновациялық әдіс.

Obtained results and novelty (in Russian) : Проведён комплексный мониторинг экосистем озера Алаколь и его притоков. Исследование флоры выявило Жетысуской области было выявлено 113 родов и 236 видов, 37 семейств, а в Абайской области было выявлено 104 рода и 242 вида, 38 семейств. Проведённый анализ показал доминирование семейств Chenopodiaceae, Asteraceae, Poaceae и Amaranthaceae. В растительных пробах не выявлено превышений ПДК по тяжёлым металлам, за исключением единичных локальных случаев по Fe, Cd и Mn. Анализ альгофлоры и фитопланктона подтвердил β-мезосапробный характер вод, указывающий на слабое органическое загрязнение и относительную стабильность водоёма. За время исследований выделены чистые культуры микроводорослей и цианобактерий (Chlorella, Nostoc, Oscillatoria и др.), обладающие высокой экологической пластичностью и перспективные для биотехнологических исследований. Зафиксировано 61 вид водоплавающих птиц, включая редкие и исчезающие виды (Aythya nyroca, Oxyura leucocephala, Pelecanus crispus, Ichthyaetus relictus). Классификация по гильдиям круговорота питательных веществ показала ключевую функциональную роль птиц в экосистеме. GIS- и спутниковые данные (LANDSAT, MODIS, Sentinel-2) позволили выявить пространственно-временные закономерности динамики растительности и местообитаний птиц, а также определить ключевые узлы миграционных путей.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Алакөл көлі мен оның салаларының экожүйесіне кешенді мониторинг жүргізілді. Флораны зерттеу барысында Жетісу облысында 37 тұқымдасқа жататын 113 туыс пен 236 түр анықталды, ал Абай облысында 38 тұқымдасқа жататын 104 туыс пен 242 түр тіркелді. Жүргізілген талдау Chenopodiaceae, Asteraceae, Poaceae және Amaranthaceae тұқымдастарының басым екенін көрсетті. Өсімдік үлгілерінде ауыр металдардың шекті рұқсат етілген концентрацияларынан асу жағдайлары анықталған жоқ, тек Fe, Cd және Mn бойынша жекелеген жергілікті артық мәндер тіркелді. Альгофлора мен фитопланктонға жүргізілген талдау сулардың β-мезосапробтық сипатын растады, бұл әлсіз органикалық ластануды және су айдынының салыстырмалы тұрақтылығын көрсетеді. Зерттеу барысында экологиялық пластикалығы жоғары әрі биотехнологиялық зерттеулер үшін болашағы зор микробалдырлар мен цианобактериялардың (Chlorella, Nostoc, Oscillatoria және т.б.) таза дақылдары бөлініп алынды. 61 су құсының түрі тіркелді, олардың ішінде сирек және жойылып бара жатқан түрлер бар (Aythya nyroca, Oxyura leucocephala, Pelecanus crispus, Ichthyaetus relictus). Қоректік заттардың айналымдық гильдиялары бойынша жіктеу құстардың экожүйедегі негізгі функционалдық рөлін айқындады. ГАЖ және спутниктік деректер (LANDSAT, MODIS, Sentinel-2) өсімдіктер жамылғысының және құстар мекендеу ортасының кеңістіктік-уақыттық динамикасын, сондай-ақ көші-қон жолдарының негізгі түйіндерін анықтауға мүмкіндік берді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Проект направлен на создание инновационной системы экологического мониторинга озера Алаколь (2023–2025 гг.), основанной на интеграции полевых исследований, спутниковых данных и ГИС, в рамках которой получены свыше 25 900 записей по биоразнообразию, подтверждена экологическая стабильность водоёма при локальных антропогенных воздействиях, а также обеспечена научно-техническая база для долгосрочного управления природными ресурсами региона.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жоба далалық зерттеулерді, спутниктік мәліметтерді және ГАЖ интеграциясына негізделген Алакөл көлінің (2023–2025) экологиялық мониторингінің инновациялық жүйесін құруға бағытталған. Бұл жүйе биоалуантүрліліктің 25 900-ден астам жазбасын береді, жергілікті антропогендік әсерлер кезінде су қоймасының экологиялық тұрақтылығын растайды және аймақтың табиғи ресурстарын ұзақ мерзімді басқарудың ғылыми-техникалық негізін қамтамасыз етеді.

Level of implementation (in Russian) : Количество опубликованных работ – 9 публикаций и 1 PhD диссертация

Level of implementation (in Kazakh) : Жарияланған еңбектер саны: 9 жарияланым және 1 PhD диссертация.

Efficiency (in Russian) : Результаты проекта показали эффективность интеграции дистанционного зондирования, ГИС и макроэкологических исследований, что имеет важное значение для адаптивного управления и охраны водно-болотных угодий в международном контексте.

Efficiency (in Kazakh) : Жоба нәтижелері халықаралық контексте сулы-батпақты жерлерді бейімдеу және сақтау үшін маңызды болып табылатын қашықтықтан зондтау, ГАЖ және макроэкологиялық зерттеулерді біріктірудің тиімділігін көрсетті.

Field of application (in Russian) : Экология, ботаника, биология, охрана окружающей среды

Field of application (in Kazakh) : Экология, ботаника, биология, қоршаған ортаны қорғау