The object of research, development or design (in Russian) : Объектами исследования являлись крупный и мелкий рогатый скот (КРС и МРС), лошади, верблюды, свиньи и собаки. Изучался возбудитель бруцеллеза -— Brucella spp., с акцентом на гены вирулентности.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысандары ірі қара және ұсақ мал (ірі қара және ұсақ мал), жылқылар, түйелер, шошқалар мен иттер болды. Вируленттілік гендеріне назар аудара отырып, бруцеллездің қоздырғышы - Brucella spp. зерттелді.

Aim of work (in Russian) : Цель работы - изучение факторов вирулентности Brucella spp., выделенных от сельскохозяйственного животного Казахстана.

Aim of work (in Kazakh) : Жұмыстың мақсаты- Қазақстанның ауыл шаруашылығы жануарларынан бөлінген Brucella spp вируленттілік факторларын зерттеу.

Методы исследования (на русском) : Методы проведения работы. Применялись серологические тесты - розбенгальская проба (РБП), реакция связанного комплемента (РСК), реакция агглютинации (РА); бактериологический метод; полимеразно цепная реакция (ПЦР), секвенирование по Сэнгеру и полногеномное секвенирование (WGS) на платформе Illumina MiSeq, с последующим биоинформатическим анализом.

Методы исследования (на казахском) : Жұмыс жүргізу әдістері. Серологиялық сынақтар қолданылды- розбенгал сынамасы (РБС), комплемент байланыстыру реакциясы (КБР), агглютинация реакциясы (АР); бактериологиялық әдіс; полимеразды тізбекті реакция (ПТР), Сэнгер секвенциясы және illumina miseq платформасында толық геномдық секвенирлеу (WGS), содан кейін биоинформатикалық талдау.

Obtained results and novelty (in Russian) : Результаты работы и их новизна. Образцы были отобраны от серопозитивных животных в 11 областях Казахстана. Выделено 39 штаммов Brucella spp. Проведено WGS и аннотация геномов, выявлено 69 генов вирулентности. Наибольшее число мутаций обнаружено у B. melitensis - наиболее патогенного для человека вида. Впервые в Казахстане проведен анализ однонуклеотидного полиморфизма (SNP) в генах вирулентности Brucella spp.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жұмыс нәтижелері және олардың жаңалығы. Үлгілер Қазақстанның 11 облысында серопозитивті жануарлардан алынды. Brucella spp. 39 штаммы оқшауланған. WGS және геномдық аннотация жүргізілді, вируленттіліктің 69 гені анықталды. Мутациялардың ең көп саны B. melitensis - адам үшін ең патогенді түр. Қазақстанда алғаш рет Brucella spp. вируленттілік гендерінде бір нуклеотидті полиморфизмге (SNP) талдау жүргізілді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Применение технологий полногеномного секвенирования и методов биоинформатики обеспечивает высокоточную идентификацию генетических особенностей Brucella spp., способствует прогнозированию эпизоотических рисков и повышению эффективности ветеринарно-санитарных мероприятий.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Геномдық секвенірлеу технологиялары мен биоинформатика әдістерін қолдану Brucella spp. генетикалық ерекшеліктерін жоғары дәлдікпен анықтауға мүмкіндік береді, эпизоотиялық тәуекелдерді болжауға және ветеринариялық-санитариялық іс-шаралардың тиімділігін арттыруға ықпал етеді.

Level of implementation (in Russian) : Результаты исследования создают научную базу для разработки вакцин, диагностических тест-систем и стратегий борьбы с бруцеллёзом.

Level of implementation (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері вакциналарды, диагностикалық сынақ жүйелерін және бруцеллезбен күресу стратегияларын әзірлеу үшін ғылыми негіз жасайды.

Efficiency (in Russian) : Экономическая эффективность работы. Ранняя диагностика и профилактика заболевания позволяют сократить экономические потери, связанные с абортами, снижением продуктивности и вынужденном убоем инфицированных животных.

Efficiency (in Kazakh) : Жұмыстың экономикалық тиімділігі. Аурудың ерте диагностикасы мен алдын-алу түсік жасатуға, өнімділіктің төмендеуіне және жұқтырған жануарларды мәжбүрлі союға байланысты экономикалық шығындарды азайтуға мүмкіндік береді.

Field of application (in Russian) : Область применения результатов. Ветеринария, медицина, научные учреждения, международные базы геномных данных.

Field of application (in Kazakh) : Нәтижелерді қолдану саласы. Ветеринария, медицина, ғылыми мекемелер, халықаралық геномдық мәліметтер базасы.