The object of research, development or design (in Russian) : Биологические пробы от диких птиц

The object of research, development or design (in Kazakh) : Жабайы құстардан алынған биологиялық сынамалар

Aim of work (in Russian) : Изучить процессы изменения вирома, микробиома и квазивидового состава вирусов, происходящих в организме диких птиц во время массовых падежей.

Aim of work (in Kazakh) : Жабайы құстардың организмінде жаппай қырылу кезінде болатын виром, микробиом және квазитүрлік құрамы өзгеру процестерін зерттеу.

Методы исследования (на русском) : В работе применяли вирусологические и молекулярно-биологические методы исследования, а также массовое параллельное секвенирование

Методы исследования (на казахском) : Біз вирусологиялық және молекулалық биологиялық зерттеу әдістерін, сондай-ақ жаппай параллельді секвендеуді қолдандық.

Obtained results and novelty (in Russian) : От диких птиц выделены изоляты нового аденовируса с использованием 9-дневных куриных эмбрионов с заражением в амниотическую полость. Наблюдалось значительное увеличение размеров печени инфицированного эмбриона. Ссеквенирован полный геном аденовируса бакланов. Получены 9 293 506 ридов, которые собраны de novo в 48 контигов. Окончательная последовательность AdV составила 40727 нуклеотидов со средним покрытием. Собраны пробы в виде фекалий и желтков яиц от диких птиц, проб морской воды в Атырауской области в апреле 2025 г. Собрано 78 фекалий от диких птиц (74 от чаек, 4 от бакланов), а также 12 яиц от птиц четырех 4 птиц: пеликан, баклан, хохотунья и черноголовый хохотун. Cинтезированы праймеры MCF 2F и #2 для амплификации сайта расщепления ВБН. Проведено выделение РНК из 30 проб ВБН с использованием набора QIAamp Viral RNA Mini kitс целью получения библиотек секвенирования с помощью набора NEBNext Ultra Directional DNA Library Prep Kit. Результаты биоинформационного анализа показали наличие квазивидов H5 в исследованных образцах. Мутации в структуре сайта расщепления гемагглютиниа ВГА приводит к образованию множества иммунологически разных антигенных вариантов что влияет на течение эпизоотического процесса. Выявлено наличие нескольких квазивидов ВБН, что может влиять на течение вирусной инфекции в организме поражённого животного. Выявлена частая замена основной аминокислоты аргинин на серин или глицин в сайте расщепления белка слияния.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жаңа су құзғыны аденовирусының изоляттары жабайы құстардан амниотикалық қуысқа егілген он күндік тауық эмбриондары арқылы бөлініп алынды. Жұқтырылған эмбриондарда бауыр мөлшерінің айтарлықтай ұлғаюы байқалды. Су құзғыны аденовирусының толық геномы анықталды. 9 293 506 оқылым алынды, олар жаңадан 48 контигке жинақталды. Соңғы AdV тізбегі орташа қамтуы 203 болып 40727 нуклеотидтен тұрды. Атырау облысында 2025 жылғы сәуірде жабайы құстардан нәжіс пен жұмыртқаның сарысы және теңіз суының сынамалары алынды. Жабайы құстардан 78 нәжіс сынамасы (шағаладан 74, су құзғыннан 4), сонымен қатар төрт түрлі құстардан: бірқазан, су құзғыны , шағала, өгіз шағаладан 12 жұмыртқа алынды. MCF 2F және №2 праймерлері Ньюкасл ауруы вирусының ажыраю аймағын көбейту үшін синтезделді. RNA Ньюкасл ауруы вирусының 30 сынамадан QIAamp Viral RNA Mini жинағын пайдаланып, NEBNext Ultra Directional DNA Library Prep Kit көмегімен кітапханаларын жасау үшін бөлініп алынды. Биоинформатикалық талдау зерттелген үлгілерде H5 квазитүрінің болуын анықтады. Мутациялар, әсіресе А тұмауы вирусының гемагглютинин бөліну аймағының құрылымында, эпизоотиялық процестің жүруіне әсер ететін көптеген иммунологиялық ерекшеленетін антигендік нұсқалардың пайда болуына әкеледі. НДВ-ның бірнеше квази-түрлерінің болуы анықталды, олар зардап шеккен жануардағы вирустық инфекцияның ағымына әсер етуі мүмкін. Біріктірілген ақуыздың бөліну орнында маңызды амин қышқылы аргининді серинге немесе глицинге ортақ алмастыру анықталды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Основные конструктивные и технико-экономические показатели: повышение эффективности мониторинговых исследований у диких птиц и улучшении знаний об эпидемической ситуации и распространения вирусов этих животных.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Негізгі конструктивті және техникалық-экономикалық көрсеткіштер жабайы құстарға мониторингтік зерттеулерінің тиімділігін арттыру және эпидемиялық ахуал және осы жануарлардың вирустарының таралуы туралы білімді жетілдіру болып табылады.

Level of implementation (in Russian) : Работы находятся в процессе внедрения.

Level of implementation (in Kazakh) : Жұмыстар өндіріске енгізу сатысында.

Efficiency (in Russian) : Все работы проведены с высокой степенью эффективности.

Efficiency (in Kazakh) : Барлық жұмыстар жоғары тиімділікпен жүргізілді.

Field of application (in Russian) : Область применения - природоохранные структуры, ветеринарные и медицинские работники, орнитологи, волонтеры по защите животных и птиц. Целевые потребители - Комитет лесного и охотничьего хозяйства МСХ РК Комитет ветеринарии МСХ РК, Международный союз по охране дикой природы, Международное эпизоотическое бюро.

Field of application (in Kazakh) : Қолдану саласы – табиғатты қорғау құрылымдары, ветеринарлық және медицина қызметкерлері, орнитологтар, жануарлар мен құстарды қорғау жөніндегі волонтерлер. Мақсатты тұтынушылар – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Орман және аңшылық шаруашылығы комитеті, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Ветеринария комитеті, Жануарлар дүниесін қорғаудың халықаралық одағы, Халықаралық эпизоотиялық бюро.