The object of research, development or design (in Russian) : Футеровки теплотехнологического оборудования промышленных предприятий

The object of research, development or design (in Kazakh) : Өнеркәсіптік кәсіпорындардың жылу технологиялық жабдықтарының футеровкалары

Aim of work (in Russian) : Повышение надёжности работы теплотехнологического оборудования за счёт разработки системы оценки его остаточного ресурса

Aim of work (in Kazakh) : Қалдық ресурсын бағалау жүйесін әзірлеу есебінен жылу технологиялық жабдықтар жұмысының сенімділігін арттыру

Методы исследования (на русском) : В работе использовались действующие стандартные методики выполнения экспериментальных исследований и расчётов, методика и алгоритм определения допустимого остаточного ресурса, а также современные поверенные приборы и средства измерений

Методы исследования (на казахском) : Жұмыста эксперименттік зерттеулер мен есептеулерді орындаудың қолданыстағы стандартты әдістері, рұқсат етілген қалдық ресурсты анықтау әдістемесі мен алгоритмі, сондай-ақ заманауи сенімді аспаптар мен өлшеу құралдары қолданылды

Obtained results and novelty (in Russian) : 1) для частично эксплуатировавшихся огнеупоров предел прочности на сжатие выше паспортного значения в интервалах от 100 до 380 оС и от 480 до 680 оС на 22 % и 40 % соответственно. Для новых огнеупоров выше справочного значения на 25% в интервале от 440 оС до 800 оС. Предел прочности на растяжение выше значения при температуре 20 оС на 24 % в интервале от 450оС до 550 оС; 2) получен патент на устройство: «Устройство для охлаждения футеровки разливочного ковша ферросплавного производства». Технический результат предлагаемого изобретения – повышение точности процесса охлаждения футеровки разливочного ковша в соответствии с технологическим регламентом; 3) разработана методика и алгоритм определения допустимого остаточного ресурса с учётом термопрочностных свойств материалов футеровки; 4) получена количественная оценка остаточного ресурса в зависимости от условий эксплуатации следующего оборудования: сталеразливочных ковшей; печей спекания; разливочных ковшей ферросплавного производства; 5) проведён расчёт показателей экономической эффективности предлагаемых технических решений (на примере изготовления и эксплуатации стенда для контролируемого охлаждения разливочных ковшей ферросплавного производства); 6) повышение стойкости разливочных ковшей ферросплавного производства на 5 % даст снижение объёмов закупаемых огнеупоров на 15,9 тонн для одного ковша в год, что приводит к экономии денежных средств в размере более 58 млн. тнг в год.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : 1) Ішінара пайдаланылған отқа төзімді заттар үшін сығымдау беріктігі паспорттық мәннен жоғары, сәйкесінше 100-ден 380оС-қа дейін және 480-ден 680оС-қа дейін 22% және 40%. Жаңа кірпіш үшін созылу беріктігінің мәні 440оС-тан 800оС-қа дейінгі аралықта анықтамалық мәннен 25%-ға жоғары болды. Аралық жөндеуге дейін пайдаланылған отқа төзімді кірпіш созылу беріктігі 20оС температурадағы мәннен 450оС-тан 550оС аралығындағы 24%-ға жоғары 2) «Ферроқорытпа өндірісінің құю шөмішінің футеровкасын салқындатуға арналған құрылғы» патенті алынды. Техникалық нәтижесі-технологиялық регламентке сәйкес құю шөмішінің футеровкасын салқындату процесінің дәлдігін арттыру 3) футеровка материалдарының термиялық беріктік қасиеттерін ескере отырып, рұқсат етілген қалдық ресурсты анықтау әдістемесі әзірленді 4) жабдық материалдарының термиялық беріктік қасиеттерін ескере отырып, жабдықтың қалдық ресурсын бағалау үшін жоғары температуралы агрегаттардың жұмысына талдау жүргізілді және қалдық ресурсы есептелді 5) ұсынылған техникалық шешімдердің экономикалық тиімділігінің көрсеткіштерін есептеу жүргізілді (құю шөміштерін бақыланатын салқындатуға арналған стендті дайындау және пайдалану мысалында жүргізіледі) 6) жүргізілген есептеу ферроқорытпа өндірісінің құю шөміштерінің беріктігін 5%-ға арттыру кәсіпорынға айтарлықтай экономикалық пайда әкеледі. Сатып алынатын отқа төзімділер көлемінің жылына бір шөміш үшін 15,9 тоннаға төмендеуі жылына 58 млн.теңгеден астам қаражаттың жылдық үнемделуін әкеледі

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Предел прочности на сжатие новых шамотных огнеупоров марки ШКУ-32 выше паспортного значения при 20 ºС на всём интервале температур от 20оС до 800оС. Для частично эксплуатировавшихся огнеупоров предел прочности на сжатие выше паспортного значения в интервалах от 100 до 380 оС и от 480 до 680 оС на 22 % и 40 % соответственно. Значение предела прочности на растяжение для новых огнеупоров получилось выше справочного значения на 25% в интервале от 440 оС до 800 оС. Предел прочности на растяжение огнеупоров, эксплуатировавшихся до промежуточного ремонта, выше значения при температуре 20 оС на 24 % в интервале от 450оС до 550 оС. Появляется возможность использования указанного запаса по прочности для увеличения скоростей разогрева или охлаждения футеровок

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : ШКУ-32 маркалы жаңа шамотты отқа төзімді заттарды сығуға беріктік шегі 20 ° C-тан 800 ° C-қа дейінгі барлық температура аралығында 20 ºС-та паспорттық мәннен жоғары. Ішінара пайдаланылған отқа төзімді заттар үшін сығымдау беріктігі паспорттық мәннен жоғары, сәйкесінше 100-ден 380 оС-қа дейін және 480-ден 680 оС-қа дейін 22% және 40%. Жаңа отқа төзімді кірпіш үшін созылу беріктігінің мәні 440 оС-тан 800 оС-қа дейінгі аралықта анықтамалық мәннен 25% - ға жоғары болды. Аралық жөндеуге дейін пайдаланылған отқа төзімді кірпіш созылу беріктігі 20 оС температурадағы мәннен 450оС-тан 550 оС аралығындағы 24% - ға жоғары. Футеровканы қыздыру немесе салқындату жылдамдығын арттыру үшін көрсетілген беріктік қорын пайдалану мүмкіндігі бар

Level of implementation (in Russian) : Получен Акт внедрения этапа НИР на АЗФ АО «ТНК Казхром» (г. Аксу, Павлодарская область, Казахстан).

Level of implementation (in Kazakh) : «Қазхром ТҰК» АҚ АЗФ ҒЗЖ кезеңін енгізу актісі алынды (Ақсу қ., Павлодар облысы, Қазақстан).

Efficiency (in Russian) : Эффективность предлагаемых решений достигается за счет использования разработанной системы оценки остаточного ресурса теплотехнологического оборудования. При этом производился учёт изменения термомеханических свойств используемых материалов от температуры и времени эксплуатации.

Efficiency (in Kazakh) : Ұсынылған шешімдердің тиімділігіне жылу технологиялық жабдықтың қалдық ресурсын бағалаудың әзірленген жүйесін пайдалану арқылы қол жеткізіледі. Бұл ретте пайдаланылатын материалдардың термомеханикалық қасиеттерінің температурадан және пайдалану уақытынан өзгеруін есепке алу жүргізілді.

Field of application (in Russian) : Целевыми потребителями полученных результатов являются: промышленные предприятия, эксплуатирующие теплотехнологическое оборудование, содержащее футеровку.

Field of application (in Kazakh) : Алынған нәтижелердің мақсатты тұтынушылары: футеровкасы бар жылу-технологиялық жабдықты пайдаланатын өнеркәсіптік кәсіпорындар.