The object of research, development or design (in Russian) : Древнетюркские топонимы, легшие в основу названий земель Средней Азии и Казахстана в китайских и других восточных источниках.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Қытай және өзге де шығыс дереккөздеріндегі Орта Азия мен Қазақстан жерін негіз еткен көне түркі топонимдері.

Aim of work (in Russian) : Изучение исторических топонимов Мангистау, выявление и интерпретация топонимов, сформировавшихся в этом регионе, реконструкция на основе этого процесса формирования топонимического образа Мангистау, определение механизма сохранения исторических топонимов в памяти местного населения на протяжении веков

Aim of work (in Kazakh) : Маңғыстаудағы тарихи топонимдерді зерттеу, осы аймақта қалыптасқан топобейнелерді анықтап, интерпретация жасау, соның негізінде Маңғыстаудың топономастикалық бейнесінің қалыптасу үдерісін қайта құру, тарихи топонимдердің тұрғылықты халықтың жадында ғасырлар бойы консервациялану механизмін айқындау.

Методы исследования (на русском) : В ходе исследования наряду с традиционными в лингвистической науке историко-этимологическими, лексико-семантическими, формантными, структурными методами, по отношению к сформировавшемуся в Мангустауском регионе топопространству будут задействованы методы когнитивно--дискурсного моделирования, когнитивно-прагматическая интерпретация, трансформация, систематизация, ландшафтно-топонимические, историко- картографическое обследования, и наконец историко-хронологические методы.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеу барысында тіл біліміндегі дәстүрлі тарихи этимологиялық, лексика-семантикалық, форманттық, құрылымдық әдістермен қатар Маңғыстау аймағында қалыптасқан топокеңістікті когнитивті-дискурстық модельдеу, когнитивті-прагматикалық интерпретация, трансформация, жүйелеу, ландшафты-топонимикалық, картографиялық тарихи зерттеу, тарихи-хронология әдістері қолданылады.

Obtained results and novelty (in Russian) : - На основе изучения тюркских топонимов в древних и средневековых китайских источниках были представлены лингвистические данные, доказывающие, что Восточный Туркестан представляет собой единый историко-культурный регион со Средней Азией; - Определено, что представленные на карте названия, записанные китайскими иероглифами, такие как Кумыл, Чанцзи, Утан-Цзыли, Чигучен и др., являются древнетюркскими топонимами, дана их этимология; - В ходе изучения исторических источников европейских, арабских и иранских путешественников, историков и географов выявлено 35 различных названий Каспийского моря и более 30 названий древних поселений, расположенных вокруг моря, проанализированы их этимология и структура; - Организована полевая экспедиция в регионы Алтая (Россия) и Монголии с тюркскими топонимами, зарегистрировано 160 тюркских топонимов. Проведены интервью с информантами, сделаны видео- и фотосъёмки работы экспедиции, информация опубликована в социальных сетях.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : - Ежелгі және ортағасырлардағы қытай деректеріндегі түркі топонимдерін зерттеу арқылы Шығыс Түркістанның Орта Азиямен бір тұтас тарихи-мәдени аймақ екенін дәлелдейтін тілдік деректер ұсынылды; - Құмыл, Чанцзи, Утань-Цзыли, Чигучэн т.б. қытай иероглифтерімен, қытай тілінде картаға түскен атаулардың көне түркілік топонимдер екені анықталып, этимологиясы берілді; - Еуропалық, арабтық және ирандық саяхатшылар, тарихшылар мен географтардың тарихи дереккөздерін зерттеу барысында Каспий теңізінің 35 түрлі атауы, теңіз айналасында орналасқан 30-дан астам көне елді мекен атаулары анықталып, этимологиясы, құрылымы талданды; - Алтай (Ресей), Моңғолия аймағындағы түркі топонимдері орналасқан аймақтарға далалық экспедиция ұйымдастырылды, 160 түркінегізді топоним тіркеуге алынды. информаторлармен сұхбат өткізілді, экспедиция жұмысы туралы видео, фото фиксация жасалды, әлеуметтік желілірге ақпараттар жарияланды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Научные результаты, полученные в ходе реализации программы, будут положительно способствовать развитию отечественных социальных и гуманитарных наук; Реализация данного проекта и публикация его результатов окажут положительное влияние на процессы сотрудничества в сфере образования, научных исследований и международного образования, помимо сферы науки, и позволят обмениваться новой информацией. В результате исследований отечественные музейные фонды и научно-исследовательские институты пополнятся необходимыми фондами и переводами, а также оригинальной литературой; В то же время это даст импульс обновлению исторического сознания казахского и среднеазиатского народов и приведет к развитию интеграции тюркоязычных стран.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Бағдарламаны орындау барысында алынған ғылыми нәтижелер отандық әлеуметтік және гуманитарлық ғылым саласының дамуына оң ықпал ететін болады; Осы жобаны жүзеге асыру мен оның нәтижелерін жариялау – ғылым саласынан басқа, білім беру, ғылыми зерттеу, халықаралық білім саласы бойынша ынтымақтастық үдерістеріне игі әсер етіп, жаңа мәліметтер алмасуға мүмкіндік береді; Зерттеулер нәтижесінде отандық музей қорлары мен зерттеу институтары қажетті қорлар мен аудармаларға және кейбір түпнұсқа әдебиеттерге толығатын болады; Сонымен қатар, бұл қазақ және Орталық Азия халықтарының тарихи сана-сезімін жаңартуға серпін беріп, түркі тілдес елдер интеграциясының дамуына себепші болады.

Level of implementation (in Russian) : Результаты исследования могут быть применены в изучении дисциплин истории языка, истории Казахстана, философии, культурологии для специальности филология, тюркология, история и этнография, Научные результаты проекта послужит теоретической основой будущих монографий, кандидатских и докторских диссертаций в этой области.

Level of implementation (in Kazakh) : Зерттеудің теориялық нәтижелерін филология, түркітану, тарих және этнография мамандықтарында тіл тарихы, Қазақстан тарихы, философия, мәдениеттану т.б. пәндерді оқытуда қолдануға болады. Жобаның ғылыми нәтижелері осы сала бойынша таяу болашақта жүргізілетін монографиялық зерттемелерге, магистрлік және докторлық диссертацияларға негіз болады.

Efficiency (in Russian) : Президента Республики Казахстан К.К. Токаева «Независимость прежде всего» от 6 января 2021 года, Стратегический план развития РК до 2025 года (Реформа 2. Технологическое обновление и цифровизация. Задача «Развитие системы научных исследований»), Государственная программа развития образования и науки Республики Казахстан на 2020 – 2025 гг. Цель 2 «Увеличение вклада науки в социально-экономическое развитие страны», пункт 5.2.3. Повысить результативность научных разработок и обеспечить интеграцию в мировое научное пространство, Закон РК «Об охране и использовании объектов историко-культурного наследия» от 26 декабря 2019 года № 288-VІ ЗРК.

Efficiency (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері еліміздегі аса маңызды Стратегиялық және бағдарламалық құжаттардың негізгі бағыттарын жүзеге асыруға тиімді үлес қосады, атап айтқанда: Қазақстан Республикасы Президенті Қ.К Тоқаевтың 2021 ж. 6 қаңтардағы "Тәуелсіздік бәрінен қымбат" атты мақаласы, Қазақстан Республикасында білім беруді және ғылымды дамытудың 2020-2025 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы 2-мақсат «Елдің әлеуметтік-экономикалық дамуына ғылымның үлесін ұлғайту», 5.2.3-тармақ. Ғылыми әзірлемелердің нәтижелілігін арттыру және әлемдік ғылыми кеңістікке интеграцияны қамтамасыз ету, «Тарихи-мәдени мұра объектілерін қорғау және пайдалану туралы» 2019 жылғы 26 желтоқсандағы № 288-VІ ЗРК Заңы.

Field of application (in Russian) : филология, история, география, этнография

Field of application (in Kazakh) : филология, тарих, география, этнография