The object of research, development or design (in Russian) : Окололунная орбита, объекты Солнечной системы и дальнего космоса, космическая ситуационная осведомленность., космические системы

The object of research, development or design (in Kazakh) : Айға жақын орбита, Күн жүйесінің және алыс ғарыш объектілері, ғарыштық жағдайдан хабардар ету, ғарыштық жүйелер

Aim of work (in Russian) : Разработать архитектуру космической системы для реализации миссии по исследованию объектов искусственного и естественного происхождения (RSO - Resident Space Objects) с окололунной орбиты. В рамках данной программы будет выполнен Этап I, заключающийся в концептуализации научных целей и задач наивысшего приоритета, технологии проектирования космического аппарата и прототипировании отдельных его сегментов

Aim of work (in Kazakh) : Жасанды және табиғи пайда болған объектілерді (Resident Space Objects) ай орбитасынан зерттеуге ғарыштық жүйенің архитектурасын әзірлеу. Бағдарлама шеңберінде ең жоғары басымдылық ғылыми мақсаттар мен міндеттерін, ғарыш аппаратын жобалау технологиясын тұжырымдамалаудан және оның жеке сегменттерін прототиптеуден тұратын I кезең орындалады

Методы исследования (на русском) : Методы оптимизации многопараметрических задач при согласовании научной программы, спецификации платформы, выбора оптимальных орбит и характеристик телескопа с точки зрения научной результативности. Системный и инженерный анализ сценариев функционирования сегментов архитектуры космической системы

Методы исследования (на казахском) : Ғылыми бағдарламаны, платформа сипаттамаларын, орбиталарды оңтайлы таңдау және телескоптың сипаттамаларын ғылыми нәтижелілік тұрғысынан үйлестіру кезіндегі көппараметрлік тапсырмаларды оңтайландыру әдістері. Ғарыш жүйесі архитектурасының сегменттерінің жұмыс істеу сценарийлеріне жүйелік және инженерлік талдау

Obtained results and novelty (in Russian) : Список научных задач с обоснованием требований к телескопу, платформе, ожидаемым результатам, выбором рабочего диапазона длин волн орбитального окололунного телескопа и характера наблюдений. Оптическая схема и эскиз телескопа. Перечень рабочих орбит, выбранных по критериям доступности вывода и соответствия научным задачам. Результаты численного анализа устойчивости орбит и оптических параметров системы. Отчет по инженерному анализу подсистемы СЭС, Trade-off её компонентов и утверждённой концепции. Материалы по разработке подсистемы БКУ с предварительным ICD и спецификацией служебного канала TM/TC. Отчет по разработке подсистемы СУДН с анализом алгоритмов и предварительным ICD. Материалы по подсистеме СОТР и утверждённой предварительной ТС. Отчет об условиях космической среды. Утвержденная версия системного ICD по моделированию работы оптического инструмента с требованиями к производительности ПН. Отчет по анализу радиационной обстановки миссии. Пакет КД на массу-габаритный макет ПН для виброиспытаний. Методики и процедуры повышения надежности. 3D (step) модель в SolidWorks. Отчет DDD на интерфейсный модуль. Требования к космическому и наземному сегментам, а также РН. Эскизная 3D модель КА и анализ моделирования раскрытия СБ с FEM моделью каркаса.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Телескоп пен платформаға қойылатын талаптарды, күтілетін ғылыми нәтижелерді, ай маңындағы орбиталық телескоптың толқын ұзындығы диапазоны мен бақылау сипаттамасын негіздейтін ғылыми міндеттер тізімі. Телескоптың оптикалық сұлбасы мен нобайы. Іске қосу мүмкіндігі және ғылыми мақсаттарға сәйкестігі тұрғысынан таңдалған орбиталар тізімі. Орбиталардың орнықтылығы мен жүйенің оптикалық параметрлерін сандық талдау нәтижелері. СЭС ішкіжүйесіне инженерлік талдау есебі, оның құрамдас бөліктері бойынша Trade-off және бекітілген негізгі тұжырымдамасы. БКУ ішкіжүйесін әзірлеу нәтижелері, алдын ала ICD және TM/TC арнасының техникалық сипаттамасы. СУДН ішкіжүйесіне арналған есеп, алгоритмдер талдауы және алдын ала ICD. СОТР ішкіжүйесіне есеп және алдын ала техникалық сипаттама. Ғарыш кеңістігінің жағдайлары туралы есеп. Оптикалық құралды модельдеу бойынша соңғы ICD және пайдалы жүктеме өнімділігіне қойылатын талаптар. Радиациялық орта талдау есебі. Пайдалы жүктеменің масса-габариттік макетіне арналған КҚ және вибрациялық сынақ материалдары. Сенімділікті арттыру әдістемелері. SolidWorks-тағы 3D (step) моделі. Интерфейстік модульге арналған DDD есебі. Ғарыштық және жерүсті сегменттерге, сондай-ақ РН-ға қойылатын талаптар. КА-ның эскиздік 3D моделі және КБ ашылу механизмін FEM талдау.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Разработка проекта по созданию первого казахстанского космического телескопа, открывающего новые перспективы для развития космической науки и высокотехнологического приборостроения

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Қазақстанның ғарыштық ғылымы мен жоғары технологиялық аспап жасауды дамытуға жаңа мүмкіндіктер ашатын алғашқы қазақстандық ғарыштық телескопты құру жобасын әзірлеу

Level of implementation (in Russian) :

Level of implementation (in Kazakh) :

Efficiency (in Russian) : Реализация программы окажет благоприятное влияние на развитие отечественной космической отрасли. Экономический эффект будет заключаться в развитии космических миссий к окололунному пространству и исследовании поверхности Луны. Во-первых, участие в таких миссиях позволит стране укрепить свою позицию в международном космическом сообществе, что в свою очередь привлечет инвестиции и новые технологии. Кроме того, развитие космической отрасли будет способствовать созданию новых рабочих мест, обучению высококвалифицированных специалистов и развитию конкурентоспособных технологий. Таким образом, развитие космических миссий на окололунной орбите для Казахстана может значительно усилить его экономику, технологический потенциал и международное присутствие в космосе. Успешная реализация Программы изучения Луны и тел искусственного и естественного происхождения будет способствовать интеграции Казахстана в международные исследовательские проекты (например, лунных миссий и программ США, Китая, Индии и ЕС).

Efficiency (in Kazakh) : Бағдарламаны жүзеге асыру отандық ғарыш саласының дамуына оң әсер етеді. Экономикалық әсері Айға жақын кеңістігіндегі ғарыштық миссиялардың дамуы мен Ай бетінің зерттелуінде көрінеді. Ең алдымен, мұндай миссияларға қатысу елдің халықаралық ғарыштық қауымдастықтағы орнын нығайтуға мүмкіндік береді, бұл өз кезегінде инвестициялар мен жаңа технологияларды тартуға ықпал етеді. Сонымен қатар, ғарыш саласының дамуы жаңа жұмыс орындарын құруға, жоғары білікті мамандарды оқытуға және бәсекеге қабілетті технологияларды дамытуға ықпал етеді. Осылайша, Қазақстан үшін Айға жақын орбитасындағы ғарыштық миссияларды дамыту ел экономикасын, технологиялық әлеуетін және ғарыш саласындағы халықаралық қатысуын едәуір нығайта алады. Айды және жасанды және табиғи шығу тегі бар объектілерді зерттеу бағдарламасын сәтті жүзеге асыру Қазақстанның халықаралық зерттеу жобаларына (мысалы, АҚШ, Қытай, Үндістан және ЕО-ның Ай миссиялары мен бағдарламаларына) интеграциялануына ықпал етеді.

Field of application (in Russian) : Астрономия, астрофизика, исследование космического пространства, создание космических систем, проектирование, системный анализ, космическое приборостроение

Field of application (in Kazakh) : Астрономия, астрофизика, Қазақстандық және шетелдік білім беру мекемелері; Астрономия, ғарыш зерттеулері және телескоптар саласына маманданған ғылыми-зерттеу ұйымдары