Inventory number IRN Number of state registration
0324РК01563 AP19680646-KC-24 0123РК00241
Document type Terms of distribution Availability of implementation
Краткие сведения Gratis Number of implementation: 0
Not implemented
Publications
Native publications: 2
International publications: 0 Publications Web of science: 0 Publications Scopus: 0
Patents Amount of funding Code of the program
0 24102854.21 AP19680646
Name of work
Беспилотные транспортные средства различного назначения высокой степени автоматизации
Type of work Source of funding Report authors
Applied Ахметова Сабира Тастановна
0
0
1
2
Customer МНВО РК
Information on the executing organization
Short name of the ministry (establishment) МНВО РК
Full name of the service recipient
Некоммерческое акционерное общество "Южно-Казахстанский университет имени М.Ауэзова"
Abbreviated name of the service recipient ЮКУ им.М.Ауэзова
Abstract

Система автоматизированного управления транспортными средствами различного назначения.

Әртүрлі мақсаттағы көлік құралдарын автоматтандырылған басқару жүйесі.

Цель работы, построение алгоритмов работы для всех подсистем разрабатываемой системы автоматизации для беспилотного пропашного трактора.

Жұмыстың мақсаты – пилотсыз қатарлы дақыл тракторының әзірленген автоматтандыру жүйесінің барлық ішкі жүйелері үшін жұмыс алгоритмдерін құру.

В ходе работы применялись методы систематизации, анализа и теоретического обобщения достижений в области разработки и повышения эффективности функционирования алгоритмов управления автономных беспилотных транспортных средств различного назначения.

Жұмыс барысында әртүрлі мақсаттағы автономды пилотсыз көлік құралдарын басқару алгоритмдерінің жұмыс істеу тиімділігін арттыру және құрастыру саласындағы жетістіктерді жүйелеу, талдау және теориялық жалпылау әдістері қолданылды.

Сформированы блок схемы алгоритмов работы всех подсистем системы автоматизации и их программные коды. При построение алгоритмов использовались методы теории конечных автоматов Мура и Миля. Модели работы конечных автоматов получены на базе графов переходов.

Автоматтандыру жүйесінің барлық ішкі жүйелерінің жұмыс істеу алгоритмдерінің блок-схемасы және олардың бағдарламалық кодтары құрылды. Алгоритмдерді құру кезінде Мур мен Милдің соңғы автоматтары теориясының әдістері қолданылды. Өтпелі графиктер негізінде ақырлы күй машиналарының жұмыс үлгілері алынады.

Среди технических показателей системы автоматизированного управления можно выделить следующие: 1) количество входящих подсистем 5 подсистема реконструкции окружающей обстановки подсистема навигации (или подсистема формирования навигационно-временного поля) телекоммуникационная подсистема вычислительный контур. 2) перечень режимов управления беспилотной техникой: - режим автоматизированного управления по заданию; - режим дистанционного управления по командам с дистанционного пульта управления; 3) перечень операций, которые автоматизированы: - начало движения БТС; - остановка движения; - выполнение поворотов (автоматизация рулевого управления); - остановка по дистанционной команде; - остановка при появлении на пути следования БТС определенных видов объектов (человек, животное, транспортное средство); - контроль положения БТС относительно горизонтальной плоскости (предупреждение опрокидывания БТС).

Басқарудың автоматтандырылған жүйесінің техникалық көрсеткіштерінің арасында мыналарды бөліп көрсетуге болады: 1) келіп түсетін ішкі жүйелердің саны 5 қоршаған ортаны қайта құрудың шағын жүйесін навигацияның ішкі жүйесі (немесе навигациялық-уақыт өрісін қалыптастырудың ішкі жүйесі) телекоммуникациялық шағын жүйенің есептеу схемасы. 2) пилотсыз техниканы құралдарын басқару режимдерінің тізбесі: - нұсқауларға сәйкес басқарудың автоматтандырылған режимі; - қашықтан басқару пультінің командаларына негізделген қашықтан басқару режимі; 3) автоматтандырылған операциялардың тізбесі: - ПКҚ қозғалысының басталуы; - қозғалысты тоқтату; - бұрылыстарды жасау (рульдік басқаруды автоматтандыру); - қашықтан пәрмен арқылы тоқтату; - ПКҚ бағытында белгілі бір объектілер түрлері (адам, жануар, көлік) пайда болған кезде тоқтау; - УК-ның көлденең жазықтыққа қатысты жағдайын бақылау (УК-ның аударылуын болдырмау).

На данном этапе проекта внедрение не предполагается.

Жобаның осы кезеңінде енгізу болжанбайды.

Эффективность предлагаемых решений определяется двумя факторами: 1) при автоматизации сельскохозяйственной техники техника может использовать более эффективно за счет повышения коэффициента ее использования в течение рабочего дня, так как водителям требуются перерывы на отдых, для автоматизированной техники нужны перерывы только для технического обслуживания. В результате получаем экономию топлива и оптимизацию трудозатрат. 2) при использовании автоматизированной сельскохозяйственной техники задаются точные параметры выполняемых операций, а именно задается цифровая карта местности, определяются районы обработки с высокой точностью, в результате повышается урожайность на единицу площади поля, минимизируются затраты сырья и материалов – топлива, семян, удобрений, воды и т.д.

Жобаны іске асырудың осы кезеңінде ұсынылған шешімдердің тиімділігі екі фактормен анықталады: 1) ауыл шаруашылығы техникасын автоматтандыру кезінде, техника жұмыс күні ішінде оны пайдалану коэффициентін арттыру есебінен тиімдірек пайдалана алады, өйткені жүргізушілерге демалу үшін үзілістер қажет, автоматтандырылған техникаға тек техникалық қызмет көрсету үшін үзілістер қажет. Нәтижесінде біз отын үнемдейміз және еңбек шығындарын оңтайландырамыз. 2) автоматтандырылған ауыл шаруашылығы техникасын пайдаланған кезде, орындалатын операциялардың нақты параметрлері беріледі, атап айтқанда жердің цифрлық картасы беріледі, өңдеу аудандары жоғары дәлдікпен айқындалады, нәтижесінде егістік алқабының бірлігіне астық өнімділігі артады, шикізат пен материалдардың – отынның, тұқымның, тыңайтқыштардың, судың және т. б. шығындары барынша азайтылады.

Полученные результаты могут применяться при автоматизации сельскохозяйственной техники, такой как тракторная техника. Также на основе предлагаемых решений может реализовываться концепция точного земледелия, которая подразумевает применение автоматизированных средств обработки земель.

Алынған нәтижелер трактор техникасы сияқты ауылшаруашылық техникасын автоматтандыруда қолданылуы мүмкін. Сондай-ақ, ұсынылған шешімдер негізінде жерді өңдеудің автоматтандырылған құралдарын қолдануды көздейтін нақты егіншілік тұжырымдамасы жүзеге асырылуы мүмкін.

UDC indices
629.73.02;629.73.05/.06
International classifier codes
28.00.00; 28.23.15;
Key words in Russian
беспилотное транспортное средство; морфологические операции; сложная траектория движения; машинное обучение; искусственный интеллект; система управления; обработка искаженных изображений; техническое зрение;
Key words in Kazakh
ұшқышсыз көлік; морфологиялық операциялар; күрделі қозғалыс траекториясы; машиналық оқыту; жасанды интеллект; басқару жүйесі; бұрмаланған кескінді өңдеу; техникалық көру;
Head of the organization Сулейменов Уланбатор Сейтказиевич Доктор технических наук / Профессор ЮКГУ им. М. Ауезова
Head of work Ахметова Сабира Тастановна Кандидат физико-математических наук / доцент