Inventory number IRN Number of state registration
0324РК01117 AP19579177-KC-24 0123РК00048
Document type Terms of distribution Availability of implementation
Краткие сведения Gratis Number of implementation: 0
Not implemented
Publications
Native publications: 2
International publications: 2 Publications Web of science: 0 Publications Scopus: 0
Patents Amount of funding Code of the program
0 25000000 AP19579177
Name of work
Новые сцинтилляционные среды на базе моновольфраматов, полученные радиационным методом синтеза.
Type of work Source of funding Report authors
Fundamental Алпысова Гульнур Кенжебековна
0
0
1
0
Customer МНВО РК
Information on the executing organization
Short name of the ministry (establishment) МНВО РК
Full name of the service recipient
Некоммерческое акционерное общество "Карагандинский университет имени академика Е. А. Букетова"
Abbreviated name of the service recipient НАО "Карагандинский университет имени академика Е. А. Букетова"
Abstract

Материалы на основе вольфраматов металлов щелочноземельных и переходных групп состава МWO4 (М- Zn, Mn, Mg, Cd).

МWO4 (М - Zn, Mn, Mg, Cd) құрамды сілтілі жер және өтпелі топтар металл вольфраматтары негізіндегі материалдар

Установление возможности синтеза керамики на основе вольфраматов с использованием мощных потоков высокоэнергетических электронов. Выявление основных условий получения вольфраматов методом синтеза в поле радиации: определение оптимальных соотношений концентраций прекурсоров, их исходных свойств, условий радиационного воздействия. Экспериментальные исследования структурных и люминесцентных свойств полученной керамики, сопоставление с известными свойствами кристаллических образцов материалов.

Жоғары энергиялы электрондардың қуатты ағындарын қолдана отырып, вольфрамға негізделген керамиканы синтездеу мүмкіндігін құру. Радиация өрісінде синтездеу арқылы вольфрамат алудың негізгі шарттарын анықтау: прекурсорлардың концентрациясының оңтайлы арақатынасын, олардың бастапқы қасиеттерін, радиациялық әсер ету шарттарын анықтау. Алынған керамиканың құрылымдық және люминесценттік қасиеттерін эксперименттік зерттеу, материалдардың кристалдық үлгілерінің белгілі қасиеттерімен салыстыру.

Синтез керамик на ускорителе ЭЛВ-6. Исследования структуры, состава синтезированных образцов, морфологии поверхности на сканирующем электронном микроскопе (SEM) MIRA 3 LMU. Исследование оптических свойств керамик (спектры поглощения и люминесценции) на спектрометре AvaSpec-ULS2048CL-EVO (Avantes). Исследование дисперсности размеров частиц с помощью лазерного анализатора Shimadzu SALD-7101.

ЭЛВ-6 үдеткішіндегі керамика синтезі. MIRA 3 LMU сканерлеуші электронды микроскоптағы (SEM) синтезделген үлгілердің құрылымын, құрамын, бетінің морфологиясын зерттеу. AvaSpec-ULS2048CL-EVO (Avantes) спектрометріндегі керамиканың оптикалық қасиеттерін (жұту және люминесценция спектрлері) зерттеу. Shimadzu SALD-7101 лазерлік анализаторының көмегімен бөлшектер мөлшерінің дисперсиясын зерттеу.

Получены образцы керамик на основе вольфраматов металлов МWO4 (М - Zn, Mn, Mg, Cd) методом радиационного синтеза. Изучены структурные свойства синтезированных образцов. Получена морфология поверхности. Произведен выбор оптимальных составов исходных веществ для синтеза, условий радиационной обработки. Проведен анализ зависимости эффективности синтеза от предыстории исходных материалов: степени их чистоты, дисперсности, морфологии, условий предварительной подготовки и сопоставление эффективности синтеза керамики вольфраматов разного состава. Эффективность радиационного синтеза зависит в сильной степени от размеров частиц порошков. Выполнены исследования дисперсности исходных порошков. Установлено, что выход реакции синтеза мало зависит от режимов радиационного воздействия: от энергии электронов (1,4 и 2,5 МэВ, ZnWO4), хотя массы образцов существенно отличаются, плотности мощности (15 и 18 кВт/см2, MgWO4). Имеет место хорошая воспроизводимость результатов (образцы 623 и 627 ZnWO4). Существенно выделяется выход реакции синтеза CaWO4 керамики: 73% против 90-98% у керамик ZnWO4, MgWO4. Результаты XRD исследований показывают, что при радиационной обработке шихты формируется керамика в основном с кристаллическими фазами ZnWO4, MgWO4 и CaWO4.

Радиациялық синтез әдісімен MWO4 (M - Zn, Mn, Mg, Cd) металл вольфраматтары негізінде керамика үлгілері алынды. Синтезделген үлгілердің құрылымдық қасиеттері зерттелді. Бетінің морфологиясы алынды. Синтез үшін бастапқы заттардың оңтайлы құрамы, радиациялық өңдеу шарттары таңдалды. Қолданылатын материалдардың бастапқы құрамына синтездеу тиімділігінің тәуелділігіне талдау жасалды: олардың тазалық дәрежесі, дисперсиясы, морфологиясы, алдын-ала дайындық шарттары және әртүрлі құрамдағы вольфрамат керамикасының синтезінің тиімділігін салыстыру. Радиациялық синтездің тиімділігі ұнтақ бөлшектерінің мөлшеріне байланысты. Shimadzu SALD-7101 бөлшектердің өлшемін лазерлік анализатор көмегімен лазерлік дифракция әдісімен бастапқы ұнтақтардың дисперстілігіне зерттеу жүргізілді. Синтез реакциясының шығымы радиациялық әсер ету режимдеріне аз тәуелді: электрондардың энергиясына (1,4 және 2,5 МэВ, ZnWO4), бірақ үлгілердің массалары айтарлықтай ерекшеленеді, қуат тығыздығы (15 және 18 кВт/см2, MgWO4). Нәтижелердің қайталанымдылығы жақсы болды (623 және 627 ZnWO4 үлгілері). Керамиканың СaWO4 синтез реакциясының шығымы айтарлықтай ерекшеленеді: ZnWO4, MgWO4 керамикаларында 90-98%, СaWO4 керамикасында 73%. XRD зерттеулерінің нәтижелері шихтаны радиациялық өңдеу кезінде керамика негізінен ZnWO4, MgWO4 және CaWO4 кристалды фазалары түзілетінін көрсетті.

Получены образцы вольфраматов металлов состава МWO4 (М- Zn, Mn, Mg, Cd) при изменении условий синтеза (со сканированием и без сканирования пучком электронов по поверхности, разной величиной плотности мощности электронного пучка).

Синтез шарттары өзгерген жағдайдағы (үлгі бетін қуат тығыздығы әр түрлі болатын электрондар шоғырымен сканерлеумен және сканерлеусіз) МWO4 (М- Zn, Mn, Mg, Cd) құрамды металл вольфраматтарының үлгілері алынды.

Отсутствует

Жоқ

Синтезированные материалы могут быть использованы для регистрации и исследования радиационных полей, например в томографии, дозиметрии и т.д.

Синтезделген материалдар радиациялық өрістерді тіркеу және зерттеу үшін пайдаланылуы мүмкін, мысалы, томография, дозиметрия және т. б.

UDC indices
538.9; 535.37
International classifier codes
29.19.04; 29.19.21;
Key words in Russian
люминесценция; радиация; сцинтиллятор; керамика; Вольфрамат;
Key words in Kazakh
люминесценция; радиация; сцинтиллятор; керамика; Вольфрамат;
Head of the organization Дулатбеков Нурлан Орынбасарович Доктор юридических наук / профессор, Член-корреспондент НАН РК
Head of work Алпысова Гульнур Кенжебековна Доктор философии PhD / нет